تأثیر کود زیستی نیتروکسین، پلیمر سوپرجاذب و روش کاشت بر عملکرد گل و بنه زعفران در شرایط دیم خرم‌آباد

به منظور بررسی نقش کودهای زیستی، مواد سوپرجاذب و روش کاشت بر عملکرد گل و بنه زعفران در شرایط دیم، آزمایشی در سال‌های زراعی 94-1393 و 95-1394 به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان اجرا شد. در این مطالعه عامل‌های کود زیستی نیتروکسین (مصرف 5 لیتر در هکتار و عدم مصرف)، پلیمر سوپرجاذب استاکوزورب (مصرف 240 کیلوگرم در هکتار و عدم مصرف) و روش کشت (خطی و کپه‌ای) مورد آزمون قرار گرفت. نتایج نشان داد از نظر تعداد بنه در واحد سطح اثرات متقابل سه‌گانه در سال اول و دوم معنی‌دار بود و تیمار ترکیبی عدم مصرف نیتروکسین در کشت کپه‌ای همراه با مصرف سوپرجاذب در سال اول با 80/6 بنه در متر مربع و در سال دوم با 183/67 بنه در متر مربع تیمار برتر بود. صفات تعداد گل و وزن کلاله تر و خشک در واحد سطح در هر دو سال اختلاف معنی‌دار آماری داشتند و در سال اول کشت کپه‌ای و مصرف سوپرجاذب و عدم مصرف نیتروکسین تیمار برتر بود، در حالی که در سال دوم تیمار برتر کشت کپه‌ای با مصرف سوپرجاذب و نیتروکسین بود. از نظر عملکرد کلاله خشک زعفران در سال اول کشت کپه‌ای با مصرف سوپرجاذب و بدون کاربرد نیتروکسین با عملکرد حدود 0/6 کیلوگرم در هکتار و در سال دوم کشت کپه‌ای با مصرف نیتروکسین و سوپرجاذب با عملکرد 0/719 کیلوگرم تیمارهای برتر بودند. به‌طورکلی نتایج این تحقیق نشان داد که در دو سال اجرای آزمایش در شرایط دیم، کشت کپه‌ای با مصرف سوپرجاذب و مصرف نیتروکسین قابل توصیه است. دلیل توصیه و معرفی این روش کاشت، شرایط خشک و کمبود آب در منطقه و کاهش مصرف کودهای شیمیایی در جهت حرکت به سوی کشاورزی پایدار است.

In order to study the effect of bio-fertilizers, planting method and superabsorbent polymer on quantitative yield of saffron under rainfed conditions, a factorial experiment based on randomized complete block design with three replications was conducted at the Agricultural Research Station of Khorramabad, Iran during 2015-2016 growing seasons. In this study, Nitroxin bio-fertilizer (consumption 5 Lit.ha-1 and non-consumption), Stockosorb superabsorbent polymer (consumption 240 kg.ha-1 and non-consumption) and planting method (streaking and cluster) was tested. The results showed that triple interactions was significant for number of corm.m-2 in the first and second year and combined treatment including non-Nitroxin in cluster culture method using superabsorbent with 80.67 corm.m-2 for the first year and with 183.67 corm.m-2 for the second year was the superior treatment. The results showed significant differences for number of produced flowers and for fresh and dry weight of stigma in both years. In the first year, treatment including cluster method cultivation, consumption of superabsorbent and no consumption of Nitroxin was superior; while in the second year, the superior treatment was use of superabsorbent, Nitroxin and cluster method. For stigma dry weight of saffron, triple interactions was significant and in the first year, cluster method and consumption of superabsorbent and no usage of Nitroxin was superior (with 0.6 kg.ha-1), and in the second year, use of Nitroxin and superabsorbent and cluster method was superior (with 0.719 kg.ha-1). In general, the results of the present study in dry-farming conditions over the two years, the cluster cultivation method with usage of superabsorbent and Nitroxin could be recommended. The reasons for this recommendation and introduction of the mentioned methods are the dry climate conditions in the area of study and reduction in consumption of chemical fertilizers for development of sustainable agriculture.