تأثیر وزن بنه مادری و محلول‌پاشی برگی بر عملکرد گل و بنه دو توده زعفران (.Crocus sativus L) ایرانی و اسپانیایی

اندازه غده مادری، مدیریت مواد مغذی و نوع غده از مهم‌ترین عواملی هستند که ممکن است بر ویژگی‌های کمی و کیفی زعفران (Crocus sativus L.) تأثیر بگذارند. برای بررسی اثر اندازه غده مادری و محلول‌پاشی مواد مغذی بر عملکرد گل و غده زعفران ارقام بومی اسپانیایی و ایرانی، آزمایشی با آرایش عاملی بر اساس طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار طی دو فصل زراعی (۲۰۱۳-۱۴ و ۲۰۱۴-۱۵) در دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، ایران انجام شد. نوع غده زعفران در دو سطح (غده ایرانی و غده اسپانیایی)، اندازه غده مادری در سه سطح (۱-۸ گرم، ۸.۱-۱۵ گرم، ۱۵.۱-۲۳ گرم) و کاربرد محلول‌پاشی مواد مغذی در دو سطح (کنترل و اسپری برگ‌ها با ۷٪ ریزمغذی‌ها و درشت‌مغذی‌ها) در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که اثر اندازه غده مادری، نوع غده و محلول‌پاشی مواد مغذی بر تعداد گل‌ها، وزن تازه و خشک گل (کلاله + خامه) معنی‌دار بود. بالاترین تعداد گل (۴۸.۶ گل در متر مربع)، وزن تازه گل (۲۴.۳ گرم در متر مربع) و وزن خشک زعفران (کلاله + خامه) (۰.۲۵ گرم در متر مربع) در اندازه غده مادری ۱۵.۱-۲۳ گرم به دست آمد و کمترین مقادیر برای غده‌های مادری بزرگتر از ۸ گرم مشاهده شد. در مقابل، محلول‌پاشی مواد مغذی تأثیر معنی‌داری بر تعداد کل غده‌های دختر تولیدشده نداشت. با این حال، بالاترین تعداد گل (۴۳.۷ گل در متر مربع)، وزن تازه گل (۲۱.۸ گرم در متر مربع) و وزن خشک کلاله‌ها (۰.۲۳ گرم در متر مربع) در سال دوم از غده‌های ایرانی به دست آمد. بنابراین، استفاده از وزن مناسب برای کاشت غده‌های ایرانی (بیش از ۱۵ گرم) همراه با محلول‌پاشی مواد مغذی می‌تواند برای افزایش عملکرد گل‌ها و غده‌های زعفران مفید باشد.

The corm size, nutrient management and corm type are the most important factors that may affect the quantitative and qualitative characteristics of saffron (Crocus sativus L.). In order to study the effect of mother corm size and nutrient foliar application on flower and corm yield of Spanish and Iranian Saffron landrace, an experiment was conducted with factorial arrangement based on randomized complete block design with three replications during two growing seasons (2013-14 and 2014-15) at the Faculty of Agriculture of the Ferdowsi University of Mashhad, Iran .The saffron corm type was considered in two levels (Iranian corm and Spanish corm), mother corm size were in three levels (1- 8g, 8.1- 15g, 15.1- 23g) and nutrient foliar application were in two levels (control and sprayed leaves with 7% micro and macro nutrients). The results showed that the effect of different mother corm size, corm type and nutrient foliar application on the number of flowers, flower fresh and dry weight (stigma + style) were significant. The highest number of flowers (48.6 flower.m-2), flower fresh weight (24.3 g.m-2) and saffron (stigma + style) dry weight (0.25 g.m-2) were obtained in 15.1-23g mother corm size, and the lowest were obtained in 8g > mother corms. In contrast, nutrient foliar application had not significant effect on total produced daughter corms. However, the highest number of flowers (43.7 flower.m-2), flower fresh weight (21.8 g.m-2) and stigmas dry weight (0.23 g.m-2) were obtained from Iranian corms in the second year. Hence, the use of appropriate weight for planting Iranian corms (over 15 g) with nutrient of foliar application can be useful for increasing the performance of the flowers and saffron corms.