تأثیر شوری آب آبیاری و کم‌آبیاری بر تغییرات یون‌های خاک و جذب آنها توسط زعفران (Crocus sativus L.) تحت دو روش کاشت

یک آزمایش مزرعه‌ای دو ساله در قالب طرح کرت‌های خرد شده برای بررسی اثرات شوری‌های مختلف آب آبیاری [0.45 (آب چاه، S1)، 1.0 (S2)، 2.0 (S3)، 3.0 (S4) دسی‌زیمنس بر متر]، سطوح مختلف آب آبیاری [100٪ (I1)، 75٪ (I2) و 50٪ (I3) نیاز آبی زعفران (WR)] و روش‌های کاشت [کره‌ای (P1) و درون جوی و پشته‌ای (P2)] بر پویایی یون‌های نمک و جذب آنها توسط گیاه زعفران (Crocus sativus L.) در نظر گرفته شد. رسانایی الکتریکی عصاره اشباع خاک (ECe) در S4 در مقایسه با شاهد (S1) به طور متوسط ​​در دو فصل رشد 104٪ افزایش یافت. تیمار S4 غلظت سدیم (Na+)، کلسیم (Ca2+)، پتاسیم (K+) و کلرید (Cl−) در خاک را در مقایسه با S1، به طور متوسط، در دو فصل رشد، 102٪، 92٪، 124٪ و 128٪ افزایش داد. غلظت Na+، Ca2+، K+ و Cl− در خاک در S4 به ترتیب 30٪، 15٪، 28٪ و 29٪ بیشتر و NO3 در I1 در مقایسه با I3 30.3٪ کمتر بود. غلظت یون‌ها در خاک در P1 در مقایسه با P2، 3.5٪ تا 14.7٪ بیشتر بود. غلظت Na+، Ca2+ و Cl− برگ با افزایش شوری آب آبیاری افزایش یافت، در حالی که غلظت K+، نیتروژن (N) و فسفر (P) در S4 در مقایسه با S1 به طور متوسط ​​28.4٪، 25.7٪ و 29.8٪ کاهش یافت که احتمالاً به دلیل کاهش غلظت NO3 و P در خاک و افزایش جذب Na+ توسط زعفران است. همچنین، کم‌آبیاری آستانه یون‌های خاک و برگ (Na+ و Cl−) را کاهش داد و شیب تابع کاهش غلظت یون‌های نسبی عملکرد را افزایش داد، که نشان می‌دهد تنش آبی حساسیت زعفران را به شوری و غلظت یون‌ها در خاک و برگ تشدید می‌کند. نتایج نشان داد که زعفران در مقایسه با Cl− به غلظت Na+ در عصاره خاک حساس‌تر است. آستانه Na+ و Cl− به طور متوسط ​​در سطوح مختلف آبیاری در P2 به ترتیب 19.3٪ و 27.1٪ بیشتر بود. بنابراین، روش کاشت درون جوی برای مقابله با شرایط نامطلوب مزرعه زعفران پیشنهاد می‌شود.

A 2-years field experiment in a split-split plot arrangement was considered to investigate the effects of different irrigation water salinity [0.45 (well water, S1), 1.0 (S2), 2.0 (S3), 3.0 (S4) dS m−1], irrigation water levels [100% (I1), 75% (I2) and 50% (I3) of saffron water requirement (WR)] and planting methods [basin (P1) and in-furrow (P2)] on the dynamics of salt ions and their uptake by saffron plant (Crocus sativus L.). The electrical conductivity of soil saturation extract (ECe) was increased by 104% in S4 compared to control (S1), on average, in two growing seasons. S4 treatment increased concentration of sodium (Na+), calcium (Ca2+), potassium (K+) and chloride (Cl−) in soil by 102%, 92%, 124% and 128% in comparison with S1, on average, in two growing seasons. The concentration of Na+, Ca2+, K+ and Cl− in soil in S4 were 30%, 15%, 28% and 29% higher and NO3 was 30.3% lower in I1 in comparison with I3, respectively. The ions concentration in soil were 3.5–14.7% higher in P1 in comparison with those in P2. Leaf Na+, Ca2+ and Cl− concentration was increased by increase in irrigation water salinity while K+, nitrogen (N) and phosphorus (P) concentrations were decreased by 28.4%, 25.7% and 29.8% in S4 in comparison with that obtained in S1, on average, which is presumably due to reduced NO3 and P concentrations in soil and increased Na+ uptake by saffron. Also, deficit irrigation reduced soil and leaf ions (Na+ and Cl−) threshold and increased the slope of relative yield-ions concentration reduction function, which indicated that water stress aggravates saffron sensitivity to salinity and ions concentration in soil and leaf. Results indicated that saffron was more sensitive to Na+ concentration in soil extract compared with Cl−. Na+ and Cl− threshold was 19.3% and 27.1% higher in P2, on average, in different irrigation levels, respectively. Therefore, the in-furrow planting method is suggested to cope with unfavorable saffron field conditions.