تأثیر اسپری عناصر غذایی بر کیفیت کلاله زعفران در مزرعه یک‌ساله

گیاه دارویی زعفران بیش از ۱۵۰ ترکیب فرار و معطر دارد؛ مهم‌ترین آن‌ها کروکین، پی‌کروکین و سافرنال هستند. کیفیت خامه زعفران تحت تأثیر عوامل زیادی از جمله کوددهی قرار می‌گیرد. اما گزارش‌های علمی کمی درباره نقش تغذیه برگی بر ویژگی‌های کیفی خامه وجود دارد. بر این اساس، در این مطالعه تأثیر پاشش مواد مغذی (با استفاده از یک کود شیمیایی حاوی ۱۲٪ N، ۸٪ P2O5، ۴٪ K2O، ۲۰۰۰ ppm Fe، ۱۰۰۰ ppm Zn، ۱۰۰۰ ppm Mn و ۵۰۰ ppm Cu) بر کیفیت خامه ارزیابی شد. این مطالعه در سال‌های ۲۰۱۵-۲۰۱۶ بر اساس طرح بلوک کامل تصادفی، با سه تکرار، در مزرعه یک‌ساله دانشکده کشاورزی سریان (دانشگاه بیرجند)، ایران انجام شد. غده‌ها اوایل پاییز ۲۰۱۵ کاشته شدند، پاشش مواد مغذی دو بار در طول مارس ۲۰۱۶ انجام شد و برداشت گل‌ها در پاییز ۲۰۱۶ صورت گرفت.کلاله‌ها در سایه و دمای اتاق خشک شدند، سپس محتوای کروکین، پایکروکروسین و سافرنال آن‌ها در فوریه ۲۰۱۸ بر اساس روش استاندارد ملی ایران (شماره ۲۵۹-۲) تعیین شد. نتایج نشان داد که تغذیه برگی به‌طور قابل توجهی محتوای کروکین در کلاله را افزایش داد، در حالی که از لحاظ محتوای سافرنال و پایکروکروسین، تفاوت معناداری بین دو درمان آزمایشی وجود نداشت (جدول ۱). گزارش شده است که کاربرد مواد مغذی برگی یک استراتژی مناسب برای افزایش ذخایر پیازچه‌ها برای دوره گل‌دهی بعدی است. بهبود رشد پیازچه‌های جایگزین منجر به گل‌دهی بهتر و کیفیت بالاتر در فصل گل‌دهی پیش رو خواهد شد.جدول ۱. اثر کاربرد برگی مواد مغذی بر کیفیت کلاله زعفران درمان کروکین (λ 1% 1µg/g) پیکروکروکین (λ 1% 1µg/g) سفانال (λ 1% 1µg/g) تغذیه برگی 196.1 a 96.9 a 62.7 a بدون تغذیه برگی 162.6 b 94.5 a 58.3 a استاندارد ایران 150-220 70-85 20-50 در هر ستون میانگین‌هایی که با همان حروف دنبال شده‌اند از نظر آماری با یکدیگر تفاوتی ندارند (آزمون LSD در سطح احتمال ۵٪).

Saffron medicinal plant has more than 150 volatile and aromatic compounds; main of them are crocin, picrocrocin and safranal. Saffron stigma quality is affected by many agronomic factors such as fertilization. But there are low scientific reports on the role of foliar nutrition on qualitative traits of stigma. Accordingly, in this study the effect of nutrient spraying (using a chemical fertilizer, containing 12% N, 8% P2O5, 4% K2O, 2000 ppm Fe, 1000 ppm Zn, 1000 ppm Mn and 500 ppm Cu) was evaluated on stigma quality. The study was performed during 2015-16 based on a randomized complete block design, with three replications in a one-year-old field, in Sarayan faculty of agriculture, (University of Birjand), Iran. Corms were planted in early autumn 2015, nutrient spraying was applied two times during March 2016 and flower harvesting was done during autumn 2016. Stigmas were dried at shade and room temperature, then, their crocin, picrocrocin and safranal content was determined in February 2018, based on Iranian national standard method (No 259-2). Results showed that foliar nutrition significantly increased the content of crocin in stigma, while there was no-significant different between two experimental treatments in terms of safranal and picrocrocin content (Table 1). It has been reported that foliar nutrient application is a good strategy for increasing corms reserves for the next flowering period. Improving replacement corms growth will result in better flowering and quality in the coming flowering season. Table 1. effect of foliar application of nutrients on stigma quality in saffron Treatment Crocin (λ 1% 1í µí±í µí±š) Picrocrocin (λ 1% 1í µí±í µí±š) Safranal (λ 1% 1í µí±í µí±š) Foliar nutrition 196.1 a 96.9 a 62.7 a No-foliar nutrition 162.6 b 94.5 a 58.3 a Iranian standard 150-220 70-85 20-50 In each column means followed by the same letters aren’t statistically different using LSD test at 5% level of probability. Reference [1] Behdani, M.A.; Fallahi, H.R. Univeristy of Birjand Press: Birjand, 2015; pp. 20-122.