بررسی صفات مورفوفیزیولوژیکی دو اکوتیپ زعفران تحت تاثیر باکتری باسیلوس سوبتیلیس در شرایط ‏اقلیمی زنجان

اثر باکتری باسیلوس سوبتیلیس با غلظت­های صفر و cfu/ml 102، 105، 106، 108 روی دو اکوتیپ زعفران زراعی (نطنز، زنجان) طی سال های زراعی 1397 – 1398 در قالب طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی به صورت فاکتوریل با سه تکرار مورد بررسی قرار گرفت. تعداد برگ در هر بنه، متوسط طول برگ ها، گل ها، گلبرگ ها و کاسبرگ ها، وزن تر و وزن خشک کلاله، عملکرد تر و خشک گل، تعداد گل در هر کرت، میزان فنل و آنتوسیانین گلبرگ و میزان نیتروژن، فسفر و پتاسیم اندازه­گیری شد. کلیه صفات مورفولوژیک به طور معنی­داری تحت تاثیر کاربرد باکتری قرار گرفتند. بیشترین مقدار وزن تر و خشک کلاله در هر بوته در غلظت cfu/ml108 (به ترتیب 44/41 میلی­گرم و 13/7 میلی­گرم) و کمترین در تیمار شاهد (به ترتیب 91/32 میلی­گرم و 14/6 میلی­گرم) مشاهده شد. اکوتیپ نطنز بیشترین میزان وزن تر و خشک کلاله را داشت. بیشترین میزان نیتروژن، فسفر و پتاسیم در غلظت  cfu/ml108 (به ترتیب 55/5 درصد، 66/2061ppm و 8/7540ppm) و کمترین در شاهد (به ترتیب 25/3 درصد، 42/1314ppm و 8/4391ppm) گزارش شد. بیشترین میزان نیتروژن و فسفر در اکوتیپ زنجان مشاده شد. با توجه به نتایج، می­توان استفاده از باکتری باسیلوس در غلظت مناسب را به عنوان کود زیستی در راستای دستیابی به شاخص­های رشدی مطلوب در زعفران سودمند دانست.

Effect of Bacillus subtilis (0, 102, 105, 106, 108 cfu/ml) was studied on saffron (Crocus sativus L.) ecotypes Natanz and Zanjan during 2017-2019 via a factorial experiment based on randomized complete blocks design in three replicates. Number of leaves per corm, average length of leaves, flowers, petals and sepals, stigma fresh and dry weights, fresh and dry flower yield, number of flowers per plot, total phenol and anthocyanin in petals and the amount of nitrogen, phosphorus and potassium were measured. All morphophysiological were significantly affected due to B. subtilis treatment. The highest and the lowest fresh and dry weight of stigma was observed in 108 cfu/ml (41.44 mg and 7.13 mg) and no treated samples (32.91 mg and 6.14 mg), respectively. The maximum stigma fresh and dry weight was observed in Natanz ecotype. The highest amount of nitrogen, phosphorus and potassium was recorded in 108 cfu / ml (5.55 %, 2061ppm 66.75 and 7540.8 ppm, respectively) and the lowest in control (3.25 %, 1314.42 ppm and 4339.8 ppm, respectively). The highest amount of nitrogen and phosphorus was observed in Zanjan ecotype. According to the results, utilizing the B. bacteria in a proper concentration as a bio fertilizer can be considered beneficial towards optimal growth indices in saffron.