بررسی تاثیر میزان آب ورودی (آبیاری تکمیلی، بارش و رواناب) به خاک بر شاخص‌های کیفی محصول زعفران تحت شرایط کشت دیم

زعفران از مهم‌ترین و استراتژیک‌ترین محصولات ایران می‌باشد. زعفران کاربرد‌های متنوعی در صنایع غذایی، دارویی و رنگ‌سازی غذایی دارد. زعفران در خاک‌های ضعیف و آب و هوای خشک و نیمه‌خشک و شرایط کم‌آبی توانایی رشد دارد. دوره رشد زعفران در پاییز و زمستان است و این موضوع سبب می‌شود که زعفران را به صورت دیم کشت کرد.

از طرفی با استفاده از روش‌های کاشت مناسب، جمع‌آوری آب باران و هدایت آن به منطقه ریشه و انجام آبیاری تکمیلی، می‌توان آب مورد نیاز زعفران را در طول دوره رشد فراهم کرده و باعث رشد مناسب فیزیولوژیکی و به دنبال آن افزایش کیفیت زعفران شد. در این پژوهش اثر دو روش کشت کرتی و کشت درون جویچه‌ها، استفاده از خاک‌پوش پلاستیکی بر روی پشته‌ها و انجام آبیاری تکمیلی بر کیفیت محصول زعفران در کشت دیم مورد بررسی قرار گرفت.

میزان بارش در سال اول پژوهش ۳۶۷ میلی‌متر و در سال دوم ۱۶۵ میلی‌متر بوده است. نتایج این پژوهش نشان داد با توجه به بارش ۳۶۷ و ۱۶۵ میلی‌متری در سال اول و سال دوم، کیفیت محصول در سال اول نسبت به سال دوم بیشتر بوده است. اثر آب ورودی به خاک بر شاخص‌های کیفی زعفران یکسان نبوده است. بیشترین حساسیت به آب ورودی به خاک به ترتیب مربوط به شاخص کروسین، پیکروکروسین و سافرانال بوده است.

Saffron is one of Iran’s most important and strategic products, with diverse applications in food, pharmaceutical, and food coloring industries. Saffron can grow in poor soils, arid and semi-arid climates, and low-water conditions. Its growth period in autumn and winter allows for rainfed cultivation.

By using appropriate planting methods, collecting rainwater, directing it to the root zone, and applying supplementary irrigation, the water requirements of saffron can be met during its growth period, leading to improved physiological growth and enhanced saffron quality. This study investigated the effects of two planting methods (bed planting and furrow planting), plastic mulch on ridges, and supplementary irrigation on saffron quality under rainfed conditions.

Rainfall in the first year was 367 mm and in the second year was 165 mm. The results showed that product quality in the first year was higher than in the second year due to the difference in rainfall. The effect of water input on saffron quality indices was not uniform. The highest sensitivity to water input was observed for crocin, followed by picrocrocin and safranal.