“بررسی امکان جایگزینی کود دامی با سایر بهبوددهنده‌های رشد آلی در زراعت زعفران تحت وزن‌های مختلف بنه مادری “

“این مطالعه با هدف مقایسه تاثیر بهبود دهنده های رشد آلی (امولسیون آلی-معدنی با نام تجاری امیک، اسید­هیومیک با نام تجاری هیوماکس، کود دامی و شاهد بدون تغذیه) و وزن بنه مادری (0 تا 4 گرم، 1/4 تا 8 گرم و 1/8 تا 12 گرم) بر عملکرد گل و بنه زعفران، به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی، با سه تکرار طی سال های زراعی 97- 1396 و 98- 1397 در مجتمع تحقیقات گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی اجرا گردید. بر اساس نتایج استفاده از بهبوددهنده های رشد آلی در مقایسه با شاهد بر اکثر صفات مورد بررسی در سال اول کشت تاثیر معنی داری نداشت.

اما در سال دوم و طی دوره 21 روزه گلدهی زعفران، تیمار کود دامی وزن خشک کلاله را نسبت به تیمار شاهد، هیوماکس و امیک به ترتیب 3/77، 7/71 و 9/58 درصد افزایش داد. با برازش خط رگرسیونی بین عملکرد تجمعی کلاله و روزهای پس از گلدهی مشخص شد که عملکرد زعفران در تیمارهای کود دامی، امیک، هیوماکس و شاهد به ترتیب 01/19، 43/11، 92/10 و 65/10 میلی گرم در روز افزایش می یابد. بعلاوه بالاترین وزن خشک گل در سال دوم با 2858 میلی گرم در مترمربع به تیمار کود دامی تعلق داشت.

اما بالاترین میزان صفات مورد مطالعه در هر دو سال به تیمار بنه بزرگ و پایین ترین آن به تیمار بنه کوچک تعلق داشت. در سال اول وزن کلاله در تیمار بنه بزرگ با 22/82 میلی گرم در مترمربع نسبت به تیمار بنه کوچک حدود 190 برابر بیشتر بود؛ هرچند این اختلاف در سال دوم به کمتر از 3 برابر کاهش یافت. بعلاوه بالاترین تعداد (36/466 عدد در مترمربع) و وزن (55/936 گرم در مترمربع) بنه دختری نیز در تیمار بنه های مادری بزرگ به دست آمد. اما در سال دوم آزمایش با کاهش اختلاف بین سطوح وزن بنه مادری، تاثیر دو سطح بنه بزرگ و متوسط بر وزن کلاله، وزن گل و تعداد گل به لحاظ آماری معنی دار نبود.

نتایج این مطالعه نشان داد که استفاده از کود دامی در زراعت زعفران به دلیل ویژگی های منحصربه فرد آن ازجمله بهبود شرایط فیزیکی خاک توسط سایر بهبوددهنده های رشد آلی قابل جبران نیست. بعلاوه اجتناب از کاشت بنه های مادری با وزن کمتر از 4 گرم به دلیل تاثیر نامطلوبی که بر عملکرد اقتصادی زعفران دارد، باید مورد توجه کشاورزان قرار گیرد.”

“This study aimed to compare the effects of organic growth enhancers (organic-mineral emulsion commercialized as Emik, humic acid commercialized as Humax, manure, and an unfed control) and the weight of mother corms (0–4 g, 4–8 g, and 8–12 g) on the flower and corm yield of saffron. The factorial experiment was conducted in a randomized complete block design with three replications over the 2017–2018 and 2018–2019 cropping seasons at the Medicinal Plant Research Complex of Jihad University, South Khorasan.

The results showed that in the first year of cultivation, the use of organic growth enhancers did not significantly affect most of the traits compared to the control. However, in the second year, during the 21-day flowering period of saffron, the manure treatment increased the dry weight of stigmas by 3.77%, 7.71%, and 9.58% compared to the control, Humax, and Emik treatments, respectively. Regression analysis between cumulative stigma yield and days after flowering indicated that saffron yield increased at rates of 19.01, 11.43, 10.92, and 10.65 mg per day in the manure, Emik, Humax, and control treatments, respectively.

Moreover, the highest dry weight of the bulbs in the second year, with 2858 milligrams per square meter, belonged to the manure treatment. However, the highest levels of the studied traits in both years were associated with the larger bulbs treatment, while the lowest was with the smaller bulbs treatment. In the first year, the weight of the stigma in the larger bulbs treatment was approximately 190 times greater at 22.82 milligrams per square meter compared to the smaller bulbs treatment; although this difference reduced to less than 3 times in the second year. Additionally, the highest number (36.466 units per square meter) and weight”