ارزیابی ویژگی های عملکردی و همچنین درصد اجزای گل در اکوتیپ های مختلف زعفران

ارزیابی واکنش اکوتیپ‌های مختلف زعفران از نظر صفات مرتبط با عملکرد برای کشت در منطقه از اهمیت بالایی برخوردار است. از این‌رو، پژوهشی با هدف ارزیابی صفات مرتبط با عملکرد و همچنین درصد تشکیل‌دهنده اجزای گل در پنج اکوتیپ زعفران (طرقرود، نطنز، کاشان، بادرود و قائنات) به صورت گلدانی در فضای باز در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردستان در سال ۱۴۰۱ در قالب طرح آزمایشی کاملاً تصادفی در سه تکرار اجرا شد. نتایج نشان داد که تعداد گل، عملکرد گل و همچنین عملکرد کالیه تفاوت معنی‌داری مابین اکوتیپ‌های مورد آزمایش داشتند.

اکوتیپ نطنز دارای بالاترین تعداد گل (۷۷.۲ گل در بوته) و همچنین عملکرد گل (۳۲.۲ گرم در بوته) و عملکرد کالیه ۶۹.۰ گرم در بوته بود. برخلاف اکوتیپ بادرود که دارای کمترین میانگین این صفت بود (به ترتیب ۴۷.۱ گل در بوته، ۸۷.۰ و ۲۴.۰ گرم در بوته)، اکوتیپ‌های قائنات و کاشان، میانگین صفات عملکردی قابل قبولی داشتند.

نتایج همبستگی ساده بین صفات نشان داد که صفات مرتبط با گل از جمله عملکرد کالیه و تعداد گل همبستگی معنی‌داری با هم داشتند در حالی که سهم اجزای غیرتولیدی مانند کاسبرگ، گلبرگ و دم گل با کاهش صفات عملکردی همراه بود و همبستگی منفی معنی‌دار نشان دادند. به طور کلی، از نتایج این آزمایش می‌توان استنباط کرد که اکوتیپ نطنز به دلیل عملکرد بالا و نسبت مناسب اجزای گل، گزینه‌های مناسب برای کشت زعفران در شرایط محیطی مورد آزمایش می‌باشد.

Evaluating the response of different saffron ecotypes to traits related to yield is of high importance for cultivation in a specific region. Therefore, a study was conducted to assess traits related to yield and the percentage composition of flower components in five saffron ecotypes (Tarqroud, Natanz, Kashan, Badrud, and Qaenat) using pot cultivation in an open field at the research farm of Islamic Azad University, Ardestan Branch, in 1401, in a completely randomized design with three replications.

The results showed significant differences among the tested ecotypes in flower number, flower yield, and calyx yield. The Natanz ecotype had the highest flower number (77.2 flowers per plant), flower yield (32.2 grams per plant), and calyx yield (69.0 grams per plant). In contrast, the Badrud ecotype had the lowest average for these traits (47.1 flowers per plant, 87.0 and 24.0 grams per plant, respectively), while the Qaenat and Kashan ecotypes showed acceptable average yield traits.

Simple correlation analysis between traits revealed that yield-related traits, such as calyx yield and flower number, had a significant positive correlation, whereas the share of non-productive components, including calyx, petals, and flower stem, was associated with a decrease in yield traits and showed a significant negative correlation. Overall, the results of this experiment suggest that the Natanz ecotype, due to its high yield and suitable flower component ratio, is a promising option for saffron cultivation under the tested environmental conditions.