ارزیابی توسعه کشت زعفران در شهرستان آزادشهر(استان گلستان)با تأکید بر عوامل اقلیمی

به منظور بررسی عوامل اقلیمی در شهرستان آزادشهر (استان گلستان) برای توسعه کشت زعفران، تحلیل مکانی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) انجام شد. ابتدا، نقشه‌های موضوعی مربوط به متغیرهای اقلیمی شامل بارش سالانه، بارش دوره زایشی، بارش دوره رویش، دمای میانگین سالانه، حداکثر دمای دوره زایشی، حداکثر دمای دوره رویش، حداقل دمای دوره زایشی، حداقل دمای دوره رویش، حداقل دمای دوران نهفتگی، ساعات آفتابی، رطوبت نسبی و تعداد روزهای یخبندان تهیه شد. در این تحقیق، داده‌های اقلیمی از 137 ایستگاه سینوپتیک، اقلیم‌شناسی و باران‌سنج مورد استفاده قرار گرفت. برای برآورد این متغیرها، از روش‌های ژئواستاتیستیک و درونیابی کلاسیک شامل کریجینگ، وزن‌دهی معکوس فاصله (IDW) و درونیابی چندجمله‌ای محلی (LPI) استفاده شد و بهترین روش مطابق با RMSE و GSD در محیط ArcGIS انتخاب گردید.نتایج نشان داد که کل محدوده این شهرک بر اساس بارش سالانه به سه کلاس طبقه‌بندی شد که شامل مناطق بسیار مناسب، مناسب و نیمه‌مناسب برای کشت زعفران بود. همچنین، از دیدگاه بارش در دوره تولید مثل، حدود ۷۴.۴۸٪ از اراضی کشاورزی در مرکز و شمال این شهرک در منطقه نامناسب قرار داشتند. اما برخی متغیرها مانند بارش دوره رشد، متوسط دمای سالانه، بالاترین دمای دوره تولید مثل، کمترین دمای دوره تولید مثل، کمترین دمای دوره رشد، کمترین دمای دوره خواب، ساعات آفتاب و تعداد روزهای یخبندان محدودیتی برای توسعه کشت زعفران نداشتند. ارزیابی نتایج به‌دست‌آمده از طریق بررسی میدانی مزارع زعفران فعلی نشان داد که تمام نقاط نمونه‌گیری در مناطق بسیار مناسب و مناسب نقشه‌های اقلیمی قرار داشتند. به طور کلی، توسعه کشت زعفران در مناطق جنوبی شهرک آزادشهر امکان‌پذیر است.

In order to investigation of climatic factors in Azadshahr township (Golestan province) for development of saffron cropping, spatial analysis of geographic information system (GIS) was used. In first, thematic maps of climatic variables included annual rainfall, rainfall of reproductive, rainfall of growth period, annual average temperature, maximum temperature of reproductive period, maximum temperature of growth period, minimum temperature of reproductive period, minimum temperature of growth period, minimum temperature of dormancy, sunshine hours, relative humidity and number of frost days were provided. In this research, climatic data from 137 synoptic, climatology and rain-gauge stations were used. For estimation of these variables, geostatistic and classic interpolation methods included Kriging, Inverse Distance Weighting (IDW) and Local Polynomial Interpolation (LPI) were used and the best method was selected according to RMSE and GSD in ArcGIS media. Results showed that total boundary of this township was classified based on annual rainfall in three classes included high suitable, suitable, and semi-suitable zones for saffron cropping. Also, in the viewpoint of the rainfall of reproductive, about 74.48% of agricultural lands in central and north of this township was located in non-suitable zone. But, some variables such as rainfall of growth period, annual average temperature, maximum temperature of reproductive period, minimum temperature of reproductive period, minimum temperature of growth period, minimum temperature of dormancy, sunshine hours and number of frost days had not the limitation for development of saffron cropping. Assessment of obtained results by field survey from current saffron fields were determined that the all sampling points located in high suitable and suitable zones of climatic maps. In general, development of saffron cultivation is possible in south area of Azadshahr township.