ارزیابی تأثیر بافت خاک و پارامترهای اقلیمی بر عملکرد زعفران(Crocus sativus L.) در دو منطقه قائن و وامنان

در بین محصولات کشاورزی، زعفران (Crocus sativus L.) از جمله ارزشمندترین محصولات است که با توجه به نیاز آبی کم و سازگاری با مناطق خشک و نیمه خشک کشور، امکان گسترش تولید و صادرات آن وجود دارد. تحقیق حاضر در سال­ های 1396-1394 با هدف بررسی عملکرد زعفران تحت تأثیر بافت خاک در روستای وامنان استان گلستان به عنوان یک منطقه کاشت جدید زعفران در مقایسه با منطقه قائن انجام شد. برای این منظور در هر دو منطقه مورد مطالعه، 30 مزرعه سه تا پنج ساله زعفران با سه تکرار و 90 نمونه با مدیریت زراعی تقریبا یکسان انتخاب و از خاک محدوده رشد بنه­ ها (عمق 0-20سانتی­متر) نمونه­ برداری انجام شد. همچنین ارزیابی عملکرد زعفران تحت­تأثیر شاخص ­های اقلیمی در وامنان در مقایسه با قائن در یک دوره پنج ساله انجام شد. تأثیر منطقه کشت (روستای وامنان و شهر قائن) بر عملکرد زعفران معنی­دار است به­ طوری­که مقدار آن در وامنان به طور میانگین 3/5 کیلوگرم در هکتار بیشتر از قائن برآورد شده است. نتایج پارامترهای اقلیمی شامل تبخیر، بارندگی، درجه­حرارت میانگین، درجه­حرارت حداکثر، درجه­حرارت حداقل، ساعات آفتابی و روزهای یخبندان بر عملکرد زعفران نشان داد که عملکرد زعفران در روستای وامنان تحت­ تأثیر تعداد روزهای یخبندان قرار گرفته است. همچنین برای تخمین میزان تأثیر بافت خاک بر عملکرد زعفران از آماره آزمون­های جارک-برا و وایت استفاده شد. نتایج بر اساس روش تحلیل رگرسیونی با استفاده از این دو آزمون در قائن نشان داد مقادیر رس و سیلت به ­ترتیب با مقادیر 19/0 و 1/0 به­ طور معنی­دار بر عملکرد زعفران تأثیر داشتند.

 In the current research, the influence of the effective climatic indicators on the yield of Saffron in the two regions of Vamanan and Ghaen has been investigated. Based on the results of the estimated regression model listed in table (4), clay, silt and the ratio of silt to sand of the investigated fields had a significant effect on the yield of Saffron in Ghaen at a significant level of less than 10%. In addition, the interaction effect of silt and sand (SCIN) on changes in Saffron yield was significant at the level of about 12%. The results also showed that the yield per hectare of Saffron in Ghaen and Vamanan climates was affected by the number of frost days. On the other hand, the findings showed that the soil texture had an effect on all the growth characteristics of the Saffron plant, so that the use of soil with a lighter texture created optimal conditions for the growth of Saffron stem and ultimately increased the yield of Saffron flowers and stigmas.