ارزیابی اثر تیمارهای مختلف کود بر عملکرد و برخی صفات زایشی زعفران در شرایط اقلیمی اردبیل

مدیریت مناسب کود یکی از ابزارهای ضروری برای داشتن یک سیستم کشاورزی-اکولوژیکی پایدار و سودآور در زعفران است. بنابراین، این تحقیق با هدف بررسی تأثیر منابع مختلف کود بر عملکرد کمی و کیفی زعفران، به عنوان یکی از گیاهان محبوب، به صورت طرح بلوک کامل تصادفی با تفکیک قطعه‌ها و سه تکرار در طول دو سال زراعی ۲۰۱۵-۲۰۱۶ و ۲۰۱۶-۲۰۱۷ انجام شد.درمان‌های آزمایشی شامل سه سطح کود آلی بود: کود حیوانی، ورمی‌کمپوست و شاهد در قطعات اصلی، و ترکیبی از کود شیمیایی نیتروژن و فسفر (NP) که در دو سطح ۵۰ و ۱۰۰٪ از میزان توصیه شده کود در قطعات فرعی استفاده شد.

پنج سطح باکتری‌های محرک رشد شامل عدم تلقیح (شاهد)، تلقیح با آزوتوباکتر PTCC 1658 (Azotobacter chorococum)، سودوموناس آئروژینوزا، باسیلوس سوبتیلیس و ترکیب باکتری‌های محرک رشد (Azotobacter chorococum + Pseudomonas aeroginosa + Bacillus subtilis) در قطعات فرعی کوچکتر آزمایش شد. نتایج نشان داد که استفاده ترکیبی از باکتری‌های محرک رشد به طور معنی‌داری تعداد گل‌ها را به میزان ۹۲٪ و اجزای عملکرد کلاله و خامه را به میزان ۷۷٪ نسبت به شاهد افزایش داد. همچنین، استفاده از باکتری‌های محرک رشد همراه با کودهای آلی بیشترین تأثیر را بر طول کلاله داشت.همچنین، استفاده از باکتری‌های تقویت‌کننده رشد به همراه کودهای آلی بیشترین تأثیر را بر طول خامه داشت.

همچنین، نتیجه مقایسه میانگین‌ها نشان داد که درمان با ۱۰۰٪ کود شیمیایی بیشترین طول خامه را داشته است (۳.۶۷ سانتی‌متر) که تفاوت معنی‌داری نسبت به درمان با ۵۰٪ نیاز کود شیمیایی (۳.۴۵ سانتی‌متر) دارد. استفاده از کودهای آلی همراه با ترکیب باکتری‌ها بیشترین تأثیر را بر درصد کروسین داشت. یافته‌های این مطالعه نشان داد که کاربرد ترکیبی باکتری‌های تقویت‌کننده رشد با کودهای آلی بیشترین عملکرد خشک خامه و پرچم را با ۲.۸۲ کیلوگرم در هکتار داشته است.

Proper management of fertilizer is one of the necessary means in order have a stable and lucrative agro-ecological system in saffron. Therefore this research was conducted with the aim of investigating the effect of different fertilizer sources on quantitative and qualitative yield of saffron as one of the most favored plants as split plots in randomized complete block design with three replication during two growing years of 2015- 2016 and 2016 -2017. Experimental treatments consisted of three levels of organic fertilizer: manure, vermicompost and control in the main plots, combination of chemical fertilizer of nitrogen and phosphorus (NP) which was used in two levels of 50 and 100% of fertilizer recommendation in sub plots.

Five levels of growth-promoting bacteria including non-insemination (control), inoculation with Azotobacter PTCC 1658 (Azotobacter chorococum), Pseudomonas aeroginosa, Bacillus subtilis and the combination of growth-promoting bacteria (Azotobacter chorococum + Pseudomonas aeroginosa + Bacillus subtilis) in sub-sub plots. The results showed that the combined application of growth-promoting bacteria significantly increased the number of flower by 92% and the yield components of stigma and style by 77%, compared to the control. Also, the use of growth-promoting bacteria in combination with organic fertilizers had the most significant effect on stigma length.

Also, the result of Mean comparison showed that, the treatment of 100% of chemical fertilizer had the highest sitigma length (3.67 cm) with a significant difference compared to the treatment of 50% of chemical fertilizer requirement (3.45 cm). The use of organic fertilizers along with the combination of bacteria had the greatest effect on the percentage of crocin. The findings of this study showed that the combined application of growth-promoting bacteria with organic fertilizers had the highest dry yield of stigma and style, with 2.82 kg / ha.