تاثیر اسید هیومیک مایع و وزن بنه مادری بر عملکرد گل و مواد مؤثره کلاله زعفران ( Crocus sativus L.)

به منظور بررسی تأثیر اسید هیومیک و وزن بنه مادری بر عملکرد گل و مواد مؤثره زعفران، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی زعفران دانشکدگان ابوریحان- دانشگاه تهران در سال زراعی 96-1395 به اجرا درآمد. فاکتورهای آزمایش، شامل چهار سطح اسید هیومیک مایع (صفر، 25، 50 و100 لیتر در هکتار) و وزن بنه مادری شامل کوچک (5-3 گرم) و بزرگ (10-8 گرم) بود. اسید هیومیک در اواسط شهریور قبل از گلدهی همراه با آبیاری اول اعمال گردید. نتایج نشان داد کاربرد اسید هیومیک بر تعداد گل، وزن تر گل، وزن خشک کلاله، تعداد روز تا گلدهی، معنی­دار بود، اما طول کلاله تحت تأثیر اسید هیومیک قرار نگرفت. بیشترین تعداد گل (3/11 گل در متر مربع) در اثر متقابل تیمار 25 لیتر در هکتار اسید هیومیک با کاشت بنه­های بزرگ و کمترین آن (3/2 گل در متر مربع) از شاهد بدست آمد. همچنین نتایج نشان دهنده تأثیر معنی­دار اسید هیومیک بر مواد مؤثره کلاله زعفران بود. بطوریکه بیشترین میزان پیکروسین (2/92درصد) از کاربرد 25 لیتر اسید هیومیک و استفاده از بنه­های بزرگ بدست آمد. همچنین بالاترین مقدار سافرانال (81/44درصد) با کاربرد 50 لیتر در هکتار اسید هیومیک و کاربرد بنه­های بزرگ و کمترین آن (68/32درصد) در شاهد مشاهده شد. به طور کلی، نتایج نشان داد احتمالاً با کاربرد اسید هیومیک ضمن بهبود خصوصیات خاک، حفظ آب، انحلال و آزادسازی عناصر افزایش و پیرو آن جذب بیشتر توسط ریشه بنه­های بزرگ منجر به بهبود خصوصیات گل و مواد مؤثره کلاله زعفران گردید.

In order to investigate the effects of humic acid as liquid form and mother corm weight on flower yield and active substances of saffron, a field experiment was conducted as factorial layout based on a randomized complete block design with three replications during June, 2016 at saffron research farm of College of Aburaihan, University of Tehran located in Pakdasht, east south of Tehran province. Experimental factors were consisted of four levels of humic acid (0, 25, 50 and 100 L.ha-1) and mother corm weights including small (3-5g) and large (8-10g). Humic acid was applied in early September companion with first irrigation. The results showed that number of flower, fresh weight of flower, and dry weight of stigma and number of days to flowering was significantly influenced by humic acid levels while stigma length was not affected by humic acid. The highest number of flowers (11.3 No.m-2) was obtained in 25 L.ha-1 humic acid as well as large corms, while the lowest was recorded in control (2.3 No.m-2). Also humic acid application improved active ingredients. The highest value of picrocin (92.2%) was obtained from 25 L.ha-1 humic acid as well as large coms. The most safranal (44.81%) was obtained in 50 L.ha-1 humic acid and the least content was observed in control (32.68%). Totally, the results indicated that use of humic acid, while improving soil properties, water saving, dissolution and release of elements, and subsequently more uptake by the roots of large corms led to improved flower characteristics and the active ingredients of saffron stigma.