ارزیابی کارایی استفاده از آب و ردپای آب تولید زعفران در ایران

کمبود منابع آب کافی، نه تنها روند توسعه کشاورزی را کاهش می‌دهد، بلکه در آینده نیز باعث خسارت و زیان خواهد شد. این مطالعه یک تحقیق جامع در مدیریت منابع آب با استفاده از رویکرد اثر آب، حسابداری اثر آب و بهره‌وری استفاده از آب از طریق تحلیل خوشه‌ای است. در این مطالعه، اثر آب سبز، آبی و خاکستری در تولید زعفران با استفاده از چارچوب اصلی طی سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴ محاسبه شده است. بر اساس این شاخص‌ها با استفاده از داده‌ها و روش‌شناسی متداول محاسبه شدند. نتایج نشان داد که سهم اثر آب سبز، اثر آب آبی و اثر آب خاکستری به ترتیب ۲۰، ۹۰ و ۱۰٪ در تولید زعفران است که میانگین اثر آب تخمین زده‌شده ۲۷۶۴ متر مکعب بر کیلوگرم است. میزان حسابداری اثر آب و بهره‌وری استفاده از آب به ترتیب ۱.۹۱-۵.۹۳ متر مکعب بر کیلوگرم و ۰.۲-۰.۶۲ کیلوگرم بر متر مکعب محاسبه شده است. در ارزیابی اولویت‌بندی استان‌ها با استفاده از دو شاخص، استان‌ها به چهار دسته تقسیم شدند.استان‌های لرستان، کرمانشاه، همدان، خراسان شمالی، تهران، کرمان، آذربایجان شرقی و زنجان شامل کم‌ترین میزان اثر آب و محاسبه اثر آب هستند، در حالی که این استان‌ها بالاترین بهره‌وری مصرف آب را دارند. دسته‌بندی این استان‌ها در رتبه اول قرار دارد. استان‌های گلستان، قزوین، مرکزی، البرز، یزد، خراسان جنوبی و خراسان رضوی در رتبه دوم، فارس و سمنان در رتبه سوم و چهارمحال و بختیاری در انتهای اولویت قرار دارند. بر اساس نتایج، در نظر گرفتن شاخص‌هایی مانند بهره‌وری مصرف آب، اثر آب و محاسبه اثر می‌تواند به تصمیم‌گیرندگان در توسعه کشت زعفران کمک کند.

Lack of adequate water resources, not only reducing the trend of agricultural development, but also it will cause damage and losses in the future. This study is a comprehensive research in water resource management using water footprint approach, water footprint accounting and water use efficiency by clustering analysis. In this study, water footprint of green, blue and gery in saffron production are calculated using principle framework during 2008-2014 . Based on, these indicators calculated using data and common methodology. Result shown, the share of WFGreen, WFBlue and WFGrey is 20, 90 and 10% respectively in the saffron production that mean of water footprint estimated 2764 m3/kg. Amount of water footprint accounting and water use efficiency calculated 1.91-5.93 m3/kg and 0.2-0.62 kg/m3, respectively. In assessing the prioritizing of the provinces by two indicators, the provinces were divided into four categories. Lorestan, Kermanshah, Hamedan, North Khorasan, Tehran, Kerman, East Azerbaijan and Zanjan provinces including the lowest water footprint accounting and water footprint while these provinces have the highest water use efficiency. The category of these provinces is the first rank. Golestan, Ghazvin, Markazi, Alborz, Yazd, South Khorasan and Razavi Khorasan provinces are the second rank, Fars and Semnan are the third rand and Chaharmahal and Bakhtirai is the end rank of priority. Based on results, considering indicators such as water use efficiency, water footprints and footprint counting can help decision makers to development cultivation of Saffron.