پهنه بندی آگروکلیمای کشت زعفران در استان خراسان شمالی: رهیافتی برای تغییر الگوی کشت

تغییرات دما، مشکلات شوری خاک و کاهش شدید سطح آب‌های زیرزمینی از یک سو و خشکسالی اخیر همراه با این مشکلات منجر به کاهش مصرف در بخش کشاورزی به دلیل کاهش تولید محصولات و تطبیق با شرایط اقلیمی جایگزین برای تولید محصولات فعلی شده است. مطالعه‌ای اخیر برای تعیین مناطق مناسب کشت زعفران در خراسان شمالی با استفاده از GIS و مدل AHP انجام شده است. پارامترهایی مانند داده‌های اقلیمی، خاک و آب برای ۳۰ سال از ایستگاه‌های سینوپتیک و اقلیمی استان و چهار استان همجوار جمع‌آوری شد. سپس پارامترها بر اساس روش AHP و اهمیت پارامتر در هر منطقه وزن‌دهی شدند. داده‌ها به نرم‌افزار Expert Choice منتقل و خوشه‌بندی، ارزیابی و ادغام شدند تا لایه نهایی تولید شود. نتایج نشان داد که ۴۷.۱٪ از اراضی استان برای کشت زعفران مناسب و تا حد متوسط مناسب هستند. اما ۳۵.۹۹٪ از اراضی دارای قابلیت بحرانی و باقی مانده برای کشت زعفران نامناسب بود.دشت‌های جاجرم، گرمِه، صفی‌آباد، اسفراین، شیروان و فاروج مکان‌های مناسبی هستند و دشت‌های مانه، ساملقان، راز، جرگلان و بجنورد از نظر کشت زعفران در وضعیت بحرانی قرار دارند.

Relate temperature change Problems, soil salinity and the sharp drop I groundwater levels on the one hand and the recent drought combined with the problems have let to the reduction of consumption in the agricultural sector due to the reduction of the crop production and the adaptation to alternative climates get current products. Recent study conducted for determining suitable zone for saffron in North Khorasan with GIS and model AHP. Parameters like climate data, soil and water for 30 years collected from synoptic and climatologic station around province and from four neighbor provinces. Then parameters weighted upon AHP in parameter importance each region. Data transferred to Expert choice and clustered, rated, integrated for producing the last layer. Results showed that 47.1 % of province land was suitable and moderate suitable for culturing saffron. But 35.99% showed critical suitability and the remained was not suitable for Saffron culture. Jajarm, Garmeh, Safia Bada, Esfarayen, Shirvan and Faroj plains are suitable places and Mane, Samalghan, Razz Jargalan and Bojnourd plains are in critical suitability for Saffron culture.