روابط بین شاخص‌های رشد، تولید ماده خشک و کارایی مصرف مواد مغذی در زعفران: اثر تلفیقی تلقیح میکوریزا و منابع غذایی

این تحقیق با هدف بررسی اثر متقابل تلقیح قارچ میکوریز آربوسکولار (AM) و تأمین مواد مغذی از طریق منابع آلی و شیمیایی بر شاخص‌های رشد، تغذیه و تولید ماده خشک زعفران انجام شده است. در طول فصل‌های کشت 2015-2016 و 2016-2017، گیاهان زعفران در شرایط مزرعه‌ای کوددهی شده با کمپوست (COM؛ 20 میلی‌گرم در هکتار)، COM + بیوچار (COM + B؛ 10 + 8 میلی‌گرم در هکتار)، کودهای شیمیایی (CF) و خاک بدون کود (شاهد)، هر کدام با تلقیح (+AM) یا عدم تلقیح (-AM) با قارچ میکوریز آربوسکولار (Funneliformis mosseae) کشت شدند. مطابق با نتایج، تلقیح و کوددهی با قارچ میکوریز آربوسکولار، شاخص‌های رشد زعفران را افزایش داد که منجر به افزایش قابل توجه پارامترهای برگ، جذب نیتروژن برگ (NU) و جذب فسفر (PU)، ماده خشک برگ و عملکرد بنه شد. ما همچنین دریافتیم که تلفیق تلقیح با میکوریزا و انواع کود، به احتمال زیاد با افزایش کارایی NU و PU، کارایی NU و PU و کارایی زراعی استفاده از نیتروژن و فسفر، که در شرایط COM+AM و CF+AM به حداکثر رسید، تولید ماده خشک بنه (CDM) را افزایش می‌دهد. در مقابل، تلقیح با میکوریزا هیچ اثر آماری معنی‌داری بر کارایی CDM و کارایی زراعی استفاده از نیتروژن و فسفر در کرت‌های کود داده نشده نداشت که عمدتاً به دلیل کاهش اثر تلقیح میکوریزایی (MIE) بود. تجزیه و تحلیل مقادیر MIE تأیید کرد که کارایی تلقیح با میکوریزا در کرت‌های کود داده نشده به مرور زمان به طور قابل توجهی کاهش یافته است که نشان می‌دهد کارایی بهینه میکوریزا می‌تواند تحت تأثیر سیستم تأمین مواد مغذی قرار گیرد. به طور کلی، بسته به الگوی زراعی مورد استفاده، مدیریت تلفیقی میکوریزا همراه با کودهای شیمیایی یا اصلاح‌کننده‌های آلی برای افزایش پتانسیل عملکرد مزارع زعفران در مناطق نیمه‌خشک توصیه می‌شود.

This research is aimed to investigate the interactive effect of arbuscular mycorrhizal (AM) fungus inoculation and nutrient supply through organic and chemical resources on growth indices, nutrition, and dry matter production of saffron. During the 2015-2016 and 2016-2017 growing seasons, saffron plants were grown under field conditions fertilized with compost (COM; 20 Mg ha−1), COM + biochar (COM + B; 10 + 8 Mg ha−1), chemical fertilizers (CF), and unfertilized soil (control), each inoculated (+AM) or non-inoculated (-AM) with AM (Funneliformis mosseae). In accordance with the results, AM-inoculation and fertilization promoted growth indices of saffron which resulted in significant increases in leaf parameters, leaf nitrogen uptake (NU) and phosphorus uptake (PU), leaf dry matter, and corm PU. We further found that integration of AM-inoculation and fertilizer types enhanced corm dry matter (CDM) production most likely by promoting NU and PU, NU and PU efficiencies, and agronomic N- and P-use efficiency, which reached the maximum under COM + AM and CF + AM. In contrast, AM-inoculation had no statistically significant effect on CDM and agronomic N- and P-use efficiency in unfertilized plots mainly due to reduced mycorrhizal inoculation effect (MIE). The analysis of MIE values confirmed that AM inoculation efficiency was considerably reduced over time in unfertilized plots indicating that optimal efficiency of AM can be affected by the nutrient supply system. Generally, depending on the used agronomic pattern, the integrated management of AM along with chemical fertilizers or organic amendments is recommended to enhance the yield potential of saffron farms in semi-arid areas.