اثر پیش‌تیمار غده با اسید سالیسیلیک و وزن غده مادری بر گلدهی و ویژگی‌های کیفی کلاله زعفران

اسید سالیسیلیک به‌عنوان یک هورمون گیاهی نقش مهمی در تنظیم رشد و فرآیندهای فیزیولوژیکی در گیاه ایفا می‌کند. به‌منظور بررسی اثرات هورمون اسید سالیسیلیک و وزن پیازچه مادر بر ویژگی‌های گل‌دهی زعفران، آزمایشی به‌صورت عاملی بر اساس طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی زعفران دانشکده ابوریحان، دانشگاه تهران در طول سال‌های ۲۰۱۶-۲۰۱۷ انجام شد. عامل اول شامل اسید سالیسیلیک در سه سطح (عادی، آماده‌سازی با غلظت‌های ۱ و ۲ میلی‌مول) و عامل دوم وزن پیازچه در دو سطح شامل پیازچه کوچک (۳-۵ گرم) و پیازچه بزرگ (۸-۱۰ گرم) بود. نتایج نشان داد که اثر وزن پیازچه بر وزن تازه گل، طول گل، وزن تازه کلاله، طول کلاله، وزن تازه مادگی، طول مادگی و ویژگی‌های کیفی کلاله معنی‌دار بود. مقدار این ویژگی‌ها در استفاده از پیازچه‌های بزرگ مادر بیشتر بود.تأثیر وزن غده روی وزن خشک کلاله معنی‌دار نبود. تعامل بین اسید سالیسیلیک و وزن غده روی تمام صفات معنی‌دار نبود، اما نتایج مقایسه میانگین‌ها نشان داد که بیشترین مقدار وزن تازه گل (۹۹.۵ کیلوگرم در هکتار)، وزن خشک کلاله (۱.۴۵ کیلوگرم در هکتار) و کوتاه‌ترین مدت زمان ظهور که ۴۷ روز بعد از کاشت بود، مربوط به اسید سالیسیلیک در ۲ میلی‌مول بود. مقدار بیشتری از پی‌کروکروسین به‌عنوان طعم زعفران مربوط به اسید سالیسیلیک در ۱ میلی‌مول بود. درصد کروکین در تیمار شوری با ۲ میلی‌مول اسید سالیسیلیک بالاتر از دو سطح دیگر بود؛ مقدار سافرنال در ۱ میلی‌مول زیاد بود. به طور کلی، نتایج این آزمایش نشان داد که کاشت غده‌های مادر بزرگ با اسید سالیسیلیک منجر به بهبود برخی ویژگی‌های کمی و کیفی کلاله زعفران شد.

Salicylic acid as a plant hormone plays an important role in regulating growth and physiological processes in plant. In order to study the effects of salicylic acid hormone and mother corm weight on saffron flowering properties, an experiment was conducted as factorial based on a randomized complete block design with three replications at the saffron research field of College of Aburaihan, University of Tehran during 2016-2017. The first factor consist of salicylic acid in three levels (Normal, priming with 1 and 2 mM concentrations (and second factor was weight of corm in two level that consist of small corm (3-5 gr) and large corm (8-10 gr). The results showed that the effect of corm weight on fresh weight of flower, Length of flower, fresh weight of stigma, length of stigma, fresh weight of pistil, length of pistil and qualitative characteristics of stigma were significant. The amount of these traits was higher in terms of the use of large mother’s corms. The effect of corm weight on dry weight of stigma was not significant. Interaction between salicylic acid and corm weight on all traits was not significant but the results of mean comparisons showed that the highest amount of fresh weight of flower (99.5 kg/ha), dry weight of stigma (1.45 kg/ha) and lowest days to emergence was 47 days after planting that related to salicylic acid in 2 mM. More amount of picrocrocin as a saffron flavor was related to salicylic acid in 1 mm Crocin percentage in the priming treatment with 2 mM salicylic acid was higher than the other two levels; amount of safranal was high at 1mM. Totally, results of this experiment indicated that planting large mother’s corms with salicylic acid led to improvement of some quantitative and qualitative characteristics of saffron stigma.