اثر کودهای ارگانیک و اندازه پیاز مادری بر تولید گل و پیاز زعفران (Crocus sativus) در سال اول

این مطالعه با هدف بررسی وزن بنه مادري (0-4 ،1-8/4 و 12-1/8 گرم) و کودهاي آلی (امولسیون آلی-معدنی با نام تجاري امیک، اسید- هیومیک با نام تجاري هیوماکس، کود دامی و شاهد بدون تغذیه) بر عملکرد گل و بنه زعفران در قالب طرح پایه بلوك هاي کامل تصادفی، به صورت فاکتوریل، با سه تکرار در سال زراعی 97-1396 در مجتمع تحقیقات گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی اجرا گردید. صفات مورد مطالعه شامل وزن کلاله، وزن گل، تعداد گل، تعداد و وزن جوانه ها و تعداد و وزن بنه دختري بودند. نتایج نشان داد که بالاترین میزان صفات مورد مطالعه به تیمار بنه بزرگ و پایین ترین آن به تیمار بنه کوچک تعلق داشت. وزن کلاله در تیمار بنه بزرگ با 22/82 میلیگرم در مترمربع نسبت به تیمار بنه کوچک حدود 190 برابر بیشتر بود. بعلاوه بالاترین تعداد (36/466 عدد در مترمربع) و وزن (55/936 گرم در مترمربع) بنه دختري نیز در تیمار بنه هاي مادري بزرگ به دست آمد. این نتایج صرف هزینه براي تهیه بنه هاي بزرگ (بیشتر از 4 گرم) را توجیه می نماید، اما استفاده از کودهاي آلی در مقایسه با شاهد، بر اکثر صفات مورد بررسی تأثیر معنیداري نداشت. با این وجود، مقایسه حدود اطمینان شیب خط رگرسیونی بردازش شده بین وزن کلاله و اندازه بنه مادري در سطوح فاکتور نوع تغذیه نشان داد که بیشترین افزایش وزن کلاله با 91/12 میلی گرم به ازاي هر واحد افزایش وزن بنه مادري به تیمار امیک تعلق داشت. لذا بر اساس نتایج این مطالعه، علیرغم تأثیرپذیري عملکرد گل و بنه زعفران از اندازه بنه مادري، استفاده از کودهاي آلی در سال اول رشد تأثیر قابل توجهی بر این صفات ندارد. با این وجود، استفاده از کودهاي آلی ممکن است سبب افزایش عملکرد مزرعه زعفران در سال هاي بعدي شود که البته نیازمند انجام مطالعات بیشتر است.

This study was conducted to study the effect of mother-corm size (0 to 4 g, 4.1 to 8 g and 8.1 to 12 g) and different organic fertilizers (cow manure, humic acid (Humax® 95–WSG), an organic-mineral-based emulsion (Omic®) and unfertilized control) on flower and corm yield of saffron. The experiment was conducted as RCBD with factorial structure and three replications in the Research Complex of Medicinal Plants, ACECR of Southern Khorasan Province, Iran in 2017-18. Studied traits were stigma dry weight, flower dry weight, number of flowers, number of buds and bud dry weight, total number of corms and total weight of corms. According the results, mother-corm size factor significantly affected these traits. The highest and lowest amount of mentioned traits were obtained in big- and small-sized corms, respectively. Stigma dry weight in big-sized corm treatment with 82.22 mg.m-2 was about 190 times bigger than small-sized corm treatment. In addition, the highest number (466.36 corms.m-2 ) and weight (936.55g.m-2) of daughter corms belonged to mother-corm size between 8.1 to 12g. These results justify bearing the cost of providing big (over 4 grams) corms in saffron cultivation. Evaluating the main effect of nutrition factor revealed no significant impact on most studied traits. Comparing the slope of linear regression between stigma dry weight and corm size showed that the highest yield increasing happened in Omic treatment (12.91 mg in exchange for one unit of mother corm weight increasing). These results clearly show that despite significant effect of mother-corm size on yield of saffron, using organic fertilizers has no significant effect on these traits in the first year. However, using organic fertilizers might have some positive effects in the next coming years that needs to be studied.