تحلیل اقتصادی و بررسی عوامل مؤثر بر ناکارایی مزارع زعفران شهرستان گناباد

مطالعه حاضر به منظور ارزیابی کارایی مزارع زعفران در شهرستان گناباد و ارائه راهکارهایی برای بهبود روش‌های استفاده از عوامل تولید انجام شد. به منظور دستیابی به اهداف تحقیق، نمونه‌ای شامل ۱۱۰ مزرعه زعفران در شهرستان گناباد در سال ۲۰۱۷ مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به بازده متغیر مقیاس، میانگین کارایی فنی، تخصیص و اقتصادی به ترتیب ۰.۹۲۲، ۰.۵۹۳ و ۰.۵۵۶ محاسبه شد که نشان می‌دهد مزارع زعفران با وجود داشتن کارایی فنی بالا، کارایی تخصیصی مناسبی ندارند و در دستیابی به مقادیر ورودی بهینه برای حداقل کردن هزینه‌ها موفق نبوده‌اند. در ادامه، با ارزیابی مقادیر ورودی برای حداقل کردن هزینه‌ها مشخص شد که اگر کشاورزان زعفران منابع را به درستی مدیریت کنند، قادر خواهند بود با کاهش قابل توجهی در مقادیر چهار ورودی پیازها، کود دامی، کود شیمیایی و آب و تنها افزایش اندک در ورودی نیروی کار، میزان تولید فعلی را حفظ کنند.به این ترتیب، هزینه عملیاتی هر کیلوگرم گل زعفران به‌طور متوسط حدود ۴۴٪ کاهش می‌یابد. با توجه به اینکه شواهد نشان می‌دهد کشاورزان زعفران منطقه مورد مطالعه تمایل به استفاده از سیستم‌های کشت پرورده با ورودی بالا دارند، پیشنهاد می‌شود که سیاست‌های مناسب برای ارتقای دانش کشاورزان و تغییر نگرش آن‌ها نسبت به کشت زعفران تدوین شود، تا آن‌ها از اثرات منفی این سیستم‌ها آگاه شوند.

The present study was conducted to evaluate the efficiency of saffron fields in Gonabad County and provide solutions for improving the using techniques of production factors. In order to achieve the research objectives, a sample of 110 saffron fields in Gonabad County was studied in 2017 Considering variable return to scale, the average of technical, allocative and economic efficiency were computed with 0.922, 0.593 and 0.556, respectively, indicating that the saffron fields, despite having high technical efficiency, do not have a decent allocative efficiency and they have not succeeded in achieving the cost minimizing input quantities. Subsequently, by assessing the cost minimizing input quantities, it was found tha if saffron farmers managed resources properly, they would be able to achieve the current amount of yields despite a considerable reduction in the amounts of four inputs of corms, manure, chemical fertilizer and water, and only a slight increase in the input of labor. In this way, the operating cost per kg of saffron flower would reduce by about 44% per on average. Considering there is evidence that the saffron farmers of the study area have a tendency to use high-input cultivation systems, it is suggested that appropriate policies be developed to improve the knowledge of farmers and change their attitudes towards cultivation of saffron, so that they will be aware of the adverse effects of these systems.