الگوی بهینه کشت در افغانستان با ملاحظات پایداری زیست محیطی

امروزه پایداری زیست محیطی یکی از مهم ترین ملاحظات در برنامه ریزی و مدیریت کشاورزی هرکشوری است. کشاورزی نقش مهمی در اقتصاد و اشتغال افغانستان دارد و ولایت هرات یکی از ولایت های مهم تولید کشاورزی در افغانستان به شمار می آید. هدف از انجام این پژوهش، توسعه یک الگوی بهینه کشت برای محصولات افغانستان با توجه ملاحظات زیست محیطی است تا به وسیله آن علاوه بر سودآوری به پایداری زیست محیطی نیز دست یافت. محصولات مورد مطالعه عبارتند از: گندم، جو، کنجد، زیره و زعفران که بیش از 70 درصد سطح زیرکشت محصولات را در ولایت هرات در برمی گیرد. برای تعیین این الگوی کشت بهینه از مدل برنامه ریزی خطی و آرمانی استفاده شد. در مدل برنامه ریزی آرمانی به منظور دستیابی به پایداری زیست محیطی از اهداف کاهش مصرف کود شیمیایی و آفت کش به همراه هدف حداکثرسازی سود ناخالص استفاده شد. نتایج حاصل از کاربرد مدل برنامه ریزی خطی با هدف حداکثر سازی سود ناخالص نشان داد که در الگوی بهینه منطقه در مقایسه با الگوی فعلی، سطح زیر کشت محصولات کنجد، جو و زعفران افزایش می یابد و سطح زیرکشت محصولات گندم و زیره کاهش می یابد. هم چنین نتایج حاصل از مدل های برنامه ریزی آرمانی در سناریوهای مختلف نشان دهنده تغییرات نسبتا زیادی در الگوی کشت بهینه در مقایسه با الگوی کشت فعلی منطقه است.

Nowadays, environmental sustainability is one of the most important considerations in the planning and management of agriculture in any country. Agriculture plays a significant role in Afghanistan’s economy and employment, and Herat province is considered one of the important agricultural production areas in Afghanistan. The purpose of this research is to develop an optimal cropping pattern for Afghanistan’s crops considering environmental considerations, so that it can not only be profitable but also achieve environmental sustainability. The crops under study include wheat, barley, sesame, cumin, and saffron, which account for more than 70 percent of the cultivated area in Herat province. To determine this optimal cropping pattern, linear and goal programming models were used. In the goal programming model, in order to achieve environmental sustainability, objectives such as reducing the use of chemical fertilizers and pesticides were combined with the goal of maximizing gross profit. The results from applying the linear programming model with the objective of maximizing gross profit showed that in the optimal pattern for the region, compared to the current pattern, the cultivated area of sesame, barley, and saffron increases, while the cultivated area of wheat and cumin decreases. Moreover, the results obtained from the optimal planning models under different scenarios indicate considerable changes in the optimal cropping pattern compared to the current cropping pattern of the region.