بررسی تعامل جدایه‌هایی از قارچ‌های میکوریز آربوسکوالر و باکتری‌های محرک رشد گیاهی بر صفات کمی گیاه زعفران در شرایط مزرعه

به منظور بررسی تاثیر قارچ‌های میکوریز و باکتری‌های محرک رشد گیاه در بهبود شاخص‌های رشدی زعفران (Crocus sativus L.) در مزرعه‌ای در شهرستان دالاهو استان کرمانشاه، طی سال زراعی ۹۶-۹۷ این تحقیق انجام شد. قارچ‌های میکوریز شامل Funelliformis mosseae و Glomus versiforme و باکتری‌های محرک رشد شامل Bacillus subtilis و Bacillus megaterium بودند. در این پژوهش صفات کمی زعفران (تعداد بنه دختری، تعداد گل، طول خامه، وزن تر و خشک گل، وزن تر و خشک خامه) بررسی شد.

پس از تهیه بنه‌های زعفران و آماده‌سازی زمین، برای تیمارهای باکتری، بنه‌ها با سوسپانسیون باکتریایی با غلظت ۸^۱۰ cfu/ml آغشته شدند. همچنین در تیمارهای مربوط به میکوریز در اطراف هر بنه زعفران حدود ۱۰ گرم خاک حاوی قارچ اضافه گردید. نتایج نشان داد که اثر کاربرد قارچ‌های میکوریز آربوسکوالر و باکتری‌های PGPR بر تمام صفات کمی غیر از طول خامه در سطح احتمال ۰۱/۰ معنی‌دار بود. نتایج مقایسه میانگین نشان داد که بیشترین تعداد بنه دختری در تیمار کاربرد تلفیقی قارچ G. versiforme و باکتری B. subtilis مشاهده شد.

بیشترین وزن تر خامه در تیمار کاربرد تلفیقی باکتری B. megaterium و قارچ G. versiforme مشاهده گردید که نسبت به تیمار شاهد به مقدار ۶۷/۵۶% افزایش یافت. همچنین بیشترین تعداد گل در تیمار کاربرد تلفیقی قارچ G. versiforme و باکتری B. subtilis مشاهده شد. بیشترین وزن تر گل و بیشترین وزن خشک در تیمار کاربرد تلفیقی باکتری B. megaterium و قارچ G. versiforme بود که در مقایسه با تیمار شاهد به ترتیب ۰۳/۴۹% و ۹۲/۵۷% افزایش یافت.

To investigate the effect of mycorrhizal fungi and plant growth-promoting bacteria (PGPR) on improving saffron (Crocus sativus L.) growth indices, a field experiment was conducted in Dalahu County, Kermanshah Province, during the 2017–2018 cropping year. The mycorrhizal fungi used were Funelliformis mosseae and Glomus versiforme, and the PGPR included Bacillus subtilis and Bacillus megaterium. Quantitative saffron traits (number of daughter corms, number of flowers, style length, fresh and dry flower weight, fresh and dry style weight) were evaluated.

After preparing saffron corms and the field, bacterial treatments involved soaking corms in a bacterial suspension with a concentration of 10^8 cfu/ml. For mycorrhizal treatments, approximately 10 grams of soil containing the fungi were added around each corm. The results showed that the application of arbuscular mycorrhizal fungi and PGPR significantly affected all quantitative traits except style length at a 0.01 probability level.

Mean comparisons indicated that the highest number of daughter corms was observed in the combined treatment of G. versiforme and B. subtilis. The highest fresh style weight was recorded in the combined treatment of B. megaterium and G. versiforme, showing a 56.67% increase compared to the control. The highest flower number was also observed in the combined G. versiforme and B. subtilis treatment. The highest fresh and dry flower weights were recorded in the combined B. megaterium and G. versiforme treatment, with increases of 49.03% and 57.92%, respectively, compared to the control.