“ارزیابی اثرات تاریخ کاشت و وزن پیاز بر صفات گل، کلاله و پیازهای دختری زعفران (Crocus sativus L.) تحت شرایط اقلیمی جنوب کرمان “

به منظور بررسی تأثیر تاریخ کاشت و وزن پیاز بر ویژگی‌های گل و عملکرد زعفران (Crocus sativus L.)، یک آزمایش به صورت تجربی و به روش فاکتوریل در طراحی بلوک‌های تصادفی کامل با سه تکرار در ایستگاه تحقیقاتی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب کرمان در سفادگه در طول فصل رشد ۲۰۱۷-۲۰۱۸ انجام شد. دو عامل تاریخ کاشت (خرداد، مرداد و شهریور) و اندازه‌های پیاز (۶-۸، ۸-۱۰، ۱۰-۱۲ و >۱۲ گرم) در این آزمایش بررسی شد. ویژگی‌های مرتبط با گل، کلاله و پیاز در طول فصل رشد اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که تاریخ کاشت تأثیر معناداری بر تمامی ویژگی‌ها به جز وزن خشک کلاله دارد. همچنین، تأثیرات وزن پیاز و تعامل تاریخ کاشت×وزن پیاز بر تمامی ویژگی‌ها معنادار بود.بنابراین، بالاترین میزان تولید گل و کلاله در تاریخ کاشت ماه ژوئن و وزن پیاز بیش از ۱۲ گرم مشاهده شد.

بنابراین، برای دستیابی به تولید بالای زعفران، تاریخ کاشت ماه ژوئن و استفاده از پیازهایی با وزن بیش از ۱۲ گرم توصیه می‌شود. بررسی ویژگی‌های پیازهای دختر در سال اول آزمایش نشان داد که تمام ویژگی‌های مورد مطالعه تحت تأثیر تاریخ کاشت قرار داشت و تأثیر وزن پیاز بر ویژگی‌ها یا تعداد پیازهای دختر بالای ۶ گرم، وزن متوسط پیاز دختر بیشتر و کمتر از ۶ گرم، معنی‌دار نبود. بر اساس نتایج ویژگی‌های مربوط به پیازهای دختر، می‌توان پیش‌بینی کرد که در سال بعد تفاوتی در تولید و اجزای آن بین سطوح مختلف پیاز مادری وجود نخواهد داشت. نتایج در سال دوم نشان داد که تولید و اجزای تولید فقط تحت تأثیر تاریخ کاشت قرار داشت و وزن پیاز نیز تأثیر مشابهی بر آنها داشت.تاریخ کاشت ۵ ژوئن در سال دوم بهترین بود.

بر اساس نتایج و قیمت پایین زعفران در ژوئن در مناطق دامنه‌ای جنوبی کرمان، کشت زعفران باید در ۵ ژوئن انجام شود. از آنجا که در سال اول آزمایش، عملکردی که حتی از پیازهای مادری بزرگ بدست می‌آید، و با توجه به اینکه پیازهای مادری با وزن‌های مختلف در سال دوم نقش یکسانی در تعیین عملکرد کلا می‌گذارند، برای کاهش هزینه‌های تولید، وزن ۶-۸ گرم برای کشت توصیه می‌شود.

In order to investigate the effects of planting date and corm weight on flower characters and saffron (Crocus sativus L.) yield, an experiment as a factorial was carried out based on randomized complete blocks design with three replications in research station of the South Kerman Agricultural and Natural Resources Research and Education Center at Sfadagheh during the 2017-2018 growing season Two factors, planting date (Jun, August and September) and corm sizes (6-8, 8-10, 10-12 and >12g) were evaluated in this experiment. The traits associated with flower, stigma and corm were measured during the growing season.

Results showed that planting date has a significant effect on all of traits except of dry weight of stigma. Also, the effects of corm weight and interaction of planting date×corm weight were significant on all of the traits. So, the highest number of flower and stigma yield were observed in the planting date of June and the corm weight of more than 12 g. Therefore, for achieving high saffron yield, planting date of June and the use of corms with more than 12 g is recommended. Investigating the characteristics of the daughter corms in the first year of the experiment showed that all of the studied traits were influenced by planting date and the effect of the corm weight was not significant on the characteristics or the number of daughter corm over 6 g, average weight of the daughter corm more and less than 6 g.

According to the results of the traits related to the daughter corm, it can be anticipated that in the following year there is no difference in yield and its components among the different levels of maternal corm. The results in the second year showed that yield and yield components were only affected by planting date and the corm weight had the same effect on them. The planting date of June 5th was the best in the second year. According to the results and low price of saffron in June in Southern Kerman foothill areas, cultivation of saffron should be done on June 5th. Since in the first year of the experiment, the yield that is achieved even from great maternal corms, and given the fact that the mother corms of different weights in the second year have the same role in determining the stigma yield, in order to reduce the production costs, the 6-8 g recommended for cultivation.