مقایسه نمو زعفران (Crocus sativus L.) تحت تاثیر تغییرات دما و رطوبت در مناطق دشت و پشتکوه ساری

دما و رطوبت از فاکتورهای کلیدی و موثر در تنظیم گل‌دهی و تعیین‌کننده عملکرد زعفران می‌باشند. این پژوهش به‌منظور اندازه‌گیری و مقایسه زمان وقوع مهم‌ترین مراحل نمو مورفولوژیکی زعفران طی فصل رشد، در نتیجه تغییرات دما و رطوبت در دو منطقه دشت و پشتکوه ساری در سال ۱۴۰۰ انجام شد. منطقه اول مطالعه در دشت ساری با فاصله ۱۰ کیلومتری از دریا و هم‌تراز با سطح آب‌های آزاد می‌باشد و منطقه دوم جزء مناطق پشتکوه ساری با فاصله ۸۰ کیلومتری از دریا و در ارتفاع ۱۰۰۰ متری از سطح آب‌های آزاد قرار دارد. داده‌های مربوط به میزان بارندگی و دما برای سال آزمایش، از سازمان هواشناسی استان مازندران تهیه گردید. نتایج نشان داد که مراحل رشد زعفران و به‌خصوص طول دوره رشد زعفران تحت تاثیر تغییرات دما و رطوبت در دو منطقه قرار گرفت. تاریخ شروع مرحله گل‌دهی در مناطق دشت و پشتکوه رسکت به ترتیب در تاریخ‌های ۲ آبان‌ماه و ۱۵ مهر اتفاق افتاد. نتایج همچنین نشان داد پایان دوره رشد زعفران، یعنی شروع زرد شدن برگ‌های زعفران نیز در مناطق مختلف متفاوت می‌باشد و این رخداد در منطقه دشت در تاریخ ۲۵ فروردین‌ماه و در منطقه پشتکوه در تاریخ ۱۰ اردیبهشت اتفاق افتاد. به‌طور کلی طول دوره رشد زعفران در مناطق دشت نسبت به مناطق بالادست و پشتکوه ساری (رسکت) حدود ۳۰ روز کاهش می‌یابد.

Temperature and humidity are key factors influencing flowering regulation and determining saffron yield. This study was conducted in 2021 to measure and compare the timing of the most important morphological development stages of saffron during the growing season, as affected by temperature and humidity changes in the Dasht and Poshtkooh regions of Sari. The first study area, Dasht Sari, is located 10 km from the sea at sea level, while the second area, Poshtkooh Sari, is 80 km from the sea at an elevation of 1000 meters above sea level. Data on precipitation and temperature for the experimental year were obtained from the Mazandaran Meteorological Organization. The results showed that saffron growth stages, particularly the duration of the growth period, were affected by temperature and humidity changes in the two regions. The onset of flowering occurred on November 2 in Dasht and October 15 in Poshtkooh (Resket). Additionally, the end of the saffron growth period, marked by the yellowing of leaves, varied between regions, occurring on April 25 in Dasht and May 10 in Poshtkooh. Overall, the saffron growth period in the Dasht region was approximately 30 days shorter than in the higher-altitude Poshtkooh region of Sari (Resket).