مطالعه ویژگی‌های کمی گل و پیاز زعفران (Crocus sativus L.) تحت سیستم‌های تغذیه‌ای ارگانیک، بیولوژیکی و شیمیایی در منطقه گناباد.

به منظور ارزیابی پاسخ زعفران به کودهای دامی، زیستی و شیمیایی مختلف، یک آزمایش بر اساس طراحی قطعه‌بندی شده در بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی جهاد کشاورزی گناباد در طول فصل‌های رشد 2015-2016 و 2016-2017 انجام شد. عامل اصلی شامل استفاده از 60 تن در هکتار کود دامی و عدم استفاده از کود دامی بود و عامل فرعی شامل کنترل (عدم استفاده از کود)، نیتروکسین (5 لیتر در هکتار)، بیوفسفر (3 لیتر در هکتار)، بیوسولفور (5 کیلوگرم در هکتار)، اسید هیومیک (10 کیلوگرم در هکتار) و کود شیمیایی (150، 100 و 100 کیلوگرم در هکتار اوره، سوپرفسفات سه‌گانه و سولفات پتاسیم) بود. نتایج آزمایش نشان داد که اثر تعامل کود دامی و کودهای زیستی و شیمیایی بر عملکرد گل تازه و عملکرد خامه تازه و خشک معنی‌دار بوده است. بیشترین عملکرد گل تازه (181 کیلوگرم در هکتار) با استفاده از بیوفسفر همراه با 60 تن در هکتار کود دامی حاصل شد.عملکرد خام خامه زعفران در کودی شیمیایی تحت درمان با کود دامی بیشترین افزایش را نشان داد (میانگین عملکرد ۱۰۴۰۵ گرم در هکتار) در حالی که عملکرد خشک خامه زعفران به دلیل استفاده از بیوفسفر بیشترین مقدار را به دست آورد (۵۳۵۱ گرم در هکتار). تأثیر کود دامی بر ویژگی‌های پیازچه قابل توجه بود. تعداد پیازچه‌ها در هر واحد سطح و عملکرد پیازچه در سال دوم به دلیل استفاده از کود دامی نسبت به کنترل ۱۹٪ افزایش نشان داد. در میان روش‌های استفاده از کودهای بیولوژیکی و شیمیایی، بیشترین مقدار تعداد پیازچه (۴۴۰ پیازچه در متر مربع) و عملکرد پیازچه (۴۴۰۱ کیلوگرم در متر مربع) به دلیل استفاده از بیوفسفر به دست آمد. بر اساس نتایج حاصل شده، توصیه می‌شود استفاده ترکیبی از کود دامی توصیه‌شده با کودهای بیولوژیکی به ویژه بیوفسفر تحت شرایط اقلیمی و خاکی مشابه منطقه این آزمایش انجام شود.

In order to evaluate the response of saffron to different manure, biological and chemical fertilizers, an experiment was carried out as split-plot based on randomized complete blocks design with three replications in the Research Farm of Gonabad Agriculture Jihad during 2015-2016 and 2016-2017 growing seasons. The main factor was 60 t.ha-1 manure, and no manure application, and sub factor included control (no fertilizer use), nitroxin (5 L.ha-1), biophosphorus (3 L.ha-1), biosulphur (5 kg.ha-1), humic acid (10 kg.ha-1), and chemical fertilizer (150, 100, and 100 kg.ha-1 urea, triple superphosphate, and potassium sulfate). Experimental results indicated that the interaction effect of manure and biological and chemical fertilizers on fresh flower yield, fresh and dry stigma yield were significant. The highest fresh flower yield (181 kg.ha-1) was achieved by biophosphorus along with application of 60 t.ha-1 manure. Fresh stigma yield in the chemical fertilizer under manure application treatment showed the highest increase (mean yield of 10405 g.ha-1) while dry stigma yield due to biophosphorus application obtained the highest value (5351 g.ha-1). The effect of manure on corm traits was significant. Corm number per unit area and corm yield showed 19% increase in the second year due to manure application compared to control. Among biological and chemical fertilizer treatments, the highest value of corm number (440 corm.m-2) and corm yield (4401 kg.m-2) were obtained due to biophosphorus application. Based on the results obtained, the combined application of recommend manure with biological fertilizers especially biophosphorus under climatic and edaphic conditions similar to this experiment area is recommended.