محدودیت های تولید زعفران در نواحی روستایی شهرستان قائنات

بخش کشاورزی با توجه به اینکه تأمین­ کننده نیاز­های غذایی بشر، تأمین مواد اولیه در صنایع، اشتغال و درآمد دارای اهمیت بسیاری است، پایداری و ثبات در رشد بخش کشاورزی از جمله عوامل مهم یاری­ دهنده به پایداری اجتماعی و رشد اقتصادی جامعه محسوب می­ گردد. تولید محصول زعفران در ایران یکی از منابع مهم درآمد برای روستاییان و اقتصاد ملی می­ باشد. هدف از مطالعه حاضر بررسی محدودیت­ های تولید زعفران و سطح معیشت خانوار­های روستایی در شهرستان قائنات با استفاده از روش تحلیل خاکستری (GRA) می­ باشد. این مطالعه با روش پیمایشی و با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه با 40 نفر از خبرگان و کارشناسان انجام شده است. نتایج رتبه­ بندی محدودیت تولید زعفران حاکی از آنست براساس آن عامل اجتماعی- فرهنگی در اولویت نخست با وزن 95/0 و عوامل محیطی، اقتصادی و کالبدی و فضایی با وزن­ های 76/0، 65/0 و 48/0 در رتبه ­های دو تا چهارم قرار گرفته­ اند. همچنین نتایج حاصل از سطح معیشت خانوار­ها عامل سرمایه طبیعی با وزن نهایی 8/0 در اولویت نسبت به سایر عوامل قرار دارد. همچنین حمایت و سیاست­ های دولت، در ترغیب کشاورزان منطقه به کشت زعفران و فروش محصول در بازار موثر است.

In this paper, gray multi-indices decision-making method (GRA) was used for economic ranking and spatial analysis of saffron production limitations in Ghayenat County. The opinions of 40 experts of the Agricultural Jahad Organization of South Khorasan and Qaen were obtained and modeled. GRASolver.2018 software was used for data analysis. Also, a set of indicators with economic, social, environmental and physical-spatial dimensions are set for the experts to check the limits of saffron production. In addition, a set of indicators forhuman, financial, social and natural capitals were determined to check the living conditions of the studied households. Discussion and conclusion: The findings indicate the ranking of indicators according to the economic, social and cultural, environmental and physical and spatial factors affecting the limitation of saffron production in Qaen County. In the indicators of lack of warehouse and suitable place to store products, lack of access to IT technology for marketing and information about the price of products and traditional exploitation system, social and cultural factor and environmental factor in the indicators of traditional exploitation system, cost Water motors electricity and the effect of government policies, physical and spatial factor in the criteria of the traditional exploitation system and the electricity costs of water motors have priority over other criteria.