{فصل کتاب} -اندومیکوریزای زعفران: تنوع و تأثیر آن بر رشد گیاه و تشکیل بنه

کشت زعفران یک جایگزین مهم برای مناطق حاشیه‌نشین است. با توجه به حاصلخیزی کم خاک و کمبود آب، قارچ‌های میکوریزا آربوسکولار یک جایگزین ضروری برای حفظ حاصلخیزی و صرفه‌جویی در مصرف آب، تحریک رشد و محافظت از گیاهان در برابر بیماری‌های خاک هستند. مطالعات انجام شده بر روی تنوع قارچ‌های اندومیکوریزا در ریزوسفر زعفران (Crocus sativus) در تالیوین (تینفات)، واقع در مراکش، تأثیر سن مزارع زعفران را نشان داد. تراکم قارچ‌های اندومیکوریزا در ریزوسفر گیاهان زعفران از قطعاتی که به مدت ۲ سال مورد استفاده قرار گرفته‌اند (۱۳۸.۶۶ در ۱۰۰ گرم خاک) نسبت به قطعاتی که به مدت ۱۰ سال مورد استفاده قرار گرفته‌اند، بیشتر ثبت شد. هفده مورفوتیپ از اسپورهای جمع‌آوری‌شده متعلق به ۵ جنس هستند: گلوموس (هفت گونه)، آکائولوسپورا (هفت گونه)، ریزوفاگوس، دنسیسیتاتا و فانلی‌فورمیس (یک گونه). غنای گونه‌ای ضعیف اندومیکوریزا را می‌توان با تجمع بقایای C. sativus در طول زمان و اثر آللوپاتی آن توضیح داد. اثر مفید تلقیح‌های اندومیکوریزایی مرکب، که از مزارع زعفران مراکش سرچشمه می‌گیرند، در رشد گیاهان زعفران، تعداد پیاز مادری، طول برگ‌ها، ریشه و توده‌های رویشی مشهود بود. این تلقیح‌ها به مرور زمان ریشه گیاهان زعفران را میکوریزا می‌کنند و می‌توانند در سطح ریزوسفر این گیاهان اسپورزایی کنند. استفاده از تلقیح‌های مرکب، به عنوان کودهای زیستی، می‌تواند یکی از راه‌حل‌ها برای کشاورزی پایدار باشد.

Saffron cultivation is an important alternative for marginalized areas. Due to low soil fertility and low water availability, arbuscular mycorrhizal fungi are an essential alternative for maintaining fertility and water economy, stimulating growth and protecting plants against soil diseases. Studies on the diversity of endomycorrhizal fungi in the rhizosphere of Crocus sativus in Taliouine (Tinfat), located in Morocco, revealed the impact of age saffron plantations. A greater endomycorrhizal fungi density was recorded in the rhizosphere of saffron plants from plots operated for 2 years (138.66/100 g of soil) over that occupied for 10 years. Seventeen morph types of collected spores belong to 5 genera: Glomus (seven species), Acaulospora (seven species), Rhizophagus, Densicitata, and Funneliformis (one species). The weak endomycorrhizal species richness can be explained by the accumulation of C. sativus residues over time and its allelopathic effect. The beneficial effect of composite endomycorrhizal inocula, originating from Moroccan saffron plantations, was obvious in the growth of saffron plants, mother bulb number, the leaves length, root, and vegetative masses. These inocula mycorrhized over time saffron plants’ roots and can sporulate at the level of the rhizosphere of these plants. The use of composite inocula, as biofertilizers, can be one of the solutions for sustainable agriculture.