“عملکرد رشد زعفران در خاک‌های مختلف تحت شرایط محیطی یکسان “

خاک عامل اصلی تعیین کننده محصول زعفران است. اگرچه زعفران تحمل انواع مختلف خاک را دارد، اما برخی از خاک‌ها با ویژگی‌های خاص بهتر از سایرین عمل می‌کنند. این کار برای ارزیابی عملکرد زعفران در انواع مختلف خاک تحت شرایط محیطی همگن انجام شد. چهار نوع خاک نمونه‌برداری شده از مناطق مختلف مورد آزمایش قرار گرفت: لِپتوزول‌های رندزیک، رِگوزول‌های آنتروپیک، فلووی‌سول‌های هایپرکلسریک و کامبی‌سول‌های یوتریک. نمونه‌های خاک در گلدان‌های پلاستیکی بزرگ (شعاع=۰.۲۷ متر، ارتفاع=۰.۴۴ متر) قرار گرفتند و در طراحی بلوک کامل با چهار تکرار سازماندهی شدند.

تحلیل ترکیبی برای چهار سال تفاوت‌های معناداری بین انواع خاک در مورد اکثر پارامترهای عملکرد نشان داد. زعفران در خاک رندزیک لِپتوزول کلسیمی و رسی نسبت به ارتفاع گیاه، گل‌ها در هر زمین، گل‌ها در هر دسته پیاز، وزن‌های تازه و خشک کل کلاله‌ها، وزن‌های تازه و خشک کلاله‌های تکی و تعداد کل پیازها عملکرد بهتری داشت.پیازهایی که در خاک‌های هیدرکالکاریک فلاویسول کشت شدند، بالاترین مقدار کروcin، پیکروکروcin و سافرانال را تولید کردند.

از یک تحلیل رگرسیون برای ارزیابی عملکرد انواع خاک بر روی تعداد گل‌ها در هر پیاز مادر در طول چهار سال مطالعه استفاده شد. در این مورد، شیب مثبت و معنادار بالاتری برای لِپتوسول‌های رندزیک بدست آمد (y = 4.23x-8514.3، R² = 0.69، p<.0001). ویژگی‌های تولید کمی مانند تعداد گل‌ها در هر خوشه پیاز به‌طور معناداری با مقدار مواد آلی (r = .60، p = .016) و کلسیم (r = .52، p = .041) همبستگی داشت. تحلیل همبستگی نشان داد که پارامترهای خاک که بیشترین تأثیر را بر عملکرد زعفران داشتند، شامل مواد آلی، فسفر، پتاسیم و کلسیم بودند. برای خاک‌هایی که دارای عوامل محدودکننده (کامینسل‌های یوتریک و رگوسول‌های انسانی) هستند، تحقیقات بیشتری باید بر روی بهبود عملکرد آنها در زیر کشت زعفران تمرکز کند.

Soil is the major factor determining saffron yield. Although saffron tolerates different soil types, some soils with specific characteristics perform better than others. This work was conducted to evaluate the performance of saffron crop on different soil types under homogeneous environmental conditions. Four soil types sampled from different regions were tested: Rendzic Leptosols, Anthropic Regosols, Hypercalcaric Fluvisol and Eutric Cambisols.

Soil samples were put in large plastic pots (radius=0.27 m, height=0.44 m) and organized in complete block design with four replicates. Combined analysis for four years revealed significant differences between soil types regarding most yield parameters. Saffron corms performed better on calcareous clayey Rendzic Leptosols soil with respect to plant height(PL), flowers per plot, flowers per corm cluster, total stigmas fresh and dry weights, fresh and dry weight of single stigmas and total number of corms.

Corms grown on Hypercalcaric Fluvisol soil produced the largest content of Crocin, Picrocrocin and Safranal. A regression analysis was used to evaluate the performance of soil types on the number of flowers per mother corm through four years of the study. In this regard, a positive significant higher slope was obtained for Rendzic Leptosols (y = 4.23x-8514.3, R ² = 0.69, p<.0001).

Quantitative yield attributes such number of flowers per corm cluster was significantly correlated with organic matter t (r = .60, p=.016) and calcium (r =.52,p.041) contents. Correlation analysis showed that the soil parameters most attributed to the saffron yield were organic matter, phosphorus, potassium and calcium. For soils with limiting factors (Eutric cambisols and anthropic regosols) further studies should focus on improving their performance under saffron cro