زعفران‌امیکس: رویکردهای نوین برای به‌کارگیری داده‌های زعفران

ژنوم زعفران بسیار پیچیده است؛ بنابراین، ابزارهای معمول برای بررسی ژنوم و ترانسکریپتوم آن هنوز نتوانسته‌اند به بسیاری از سؤالات پاسخ دهند. اخیراً، چندین رویکرد جدید بر اساس روش‌های امیکس توسعه یافته‌اند و منجر به درک بهتر ژن‌ها و شبکه‌های مرتبط و فرآیندهای بیولوژیکی در زعفران شده‌اند. در نتیجه، مقدار عظیمی از داده‌های تولیدشده باید پردازش و تحلیل شوند. رویکردهای امیکس با توان بالا به ما امکان دسترسی به فهرست جامعی از ژن‌ها و محصولات پیش‌بینی‌شده آن‌ها را داده‌اند و دیدگاه‌های ما را عمیقاً نسبت به درک بهتر مسیرهای بیولوژیکی مختلف، ساختار ژن‌ها، بیان و عملکرد، ویرایش ژن و ژنوم، و مهندسی تنظیمی تغییر داده‌اند. تلاش‌های بسیاری برای افزایش دانش ما درباره ژنوم، ترانسکریپتوم، پروتئوم و متابولوم زعفران انجام شده است که چندین ژن مسئول طعم، عطر و رنگ، به‌ویژه در مسیرهای کاروتنوئیدی و فلاونوئیدی را آشکار کرده‌اند. توالی‌یابی کل ژنوم زعفران تنها اخیراً جرقه‌ای از نور فراهم کرده است تا سؤالات و ابهامات در زعفران را دقیق‌تر پاسخ دهد. این توالی‌های ژنومی می‌توانند با داده‌های ترانسکریپتوم، پروتئوم و متابولوم یکپارچه شوند تا رازهای فرآیند بیولوژیکی، منشأ و نسب اجدادی طلای سرخ را کشف کنند.

Saffron genome is very complex; therefore, usual tools to survey its genome and transcriptome have not been able to answer many questions yet. Recently, several new approaches have been developed based on OMICS methodologies and led to a better understanding of genes and related networks and biological processes in saffron. Consequently, the enormous amount of data generated should be processed and analyzed. High-throughput OMICS approaches enabled us to access a comprehensive list of genes and their predicted products and have changed our insights deeply toward a better understanding of different biological pathways, genes structure, expression and function, gene and genome editing, and regulatory engineering. Many efforts have been performed to increase our knowledge about the saffron genome, transcriptome, proteome, and metabolome which revealed several genes responsible for flavor, aroma, and color, especially in carotenoid and flavonoid pathways. Sequencing the whole genome of saffron just recently has provided a spark of light to answer the questions and ambiguities in saffron more accurately. These genomic sequences could be integrated with transcriptome, proteome, and metabolome data to unravel the mysteries of the biological process, origin, and ancestral parentage of red gold.