روش های تولید و فناوری زعفران با تاکید بر یافته های علمی ۳ دهه اخیر

تولید زعفران در مزرعه و شرایط کنترل شده مقدور می باشد، بنه زعفران بیش از یکسال دوام ندارد، روش کشت وابسته به هدف از کاشت در زعفران متفاوت است، زعفران را می توان یکسال و یا چند سال در مزرعه نگهداشت. برای عملکرد بهینه شناخت اقلیم، آب و خاک، فیزیولوژی گیاه و تهیه بنه مناسب نقش کلیدی دارد. برای عملکرد مناسب تهیه بنه سالم ۱۰ گرم به بالا از مناطق سردسیر، خزانه کاری شده و جوان توصیه می گردد، محدودیت کاشت اقلیم هایی با تابستان بسیار گرم و یا بارانی است. اراضی شنی رسی که ماده آلی آن حداقل یک در صد، فسفر ۲۵ و پتاس ۲۵۰ پی پی. ام باشد مناسب زعفران است، کشت اوایل خرداد همزمان با خواب واقعی با بنه نقره ای شده و ضدعفونی با سموم قارچ کش وکنه کش با تراکم ۱۰۰ بثه در متر مربع در عمق ۱۵ تا ۲۰ سانتی متر به روش دانه تسبیحی است. روش کشت می توانند به روشهای مختلف مخلوط و پوششی باشد، خاکپوش کلش غلات ۲ تن در هکتار مردادماه توصیه می شود. آبیاری بسته به اقلیم در شرایط مشهد حدود ۱۰ مهر می باشد، بعد از آبیاری اول به عمق ۵ تا ۸ سانتی( سله شکنی) انجام و آبیاری دوم زائیچ آب: پس از برداشت گل و ظاهر شدن برگها همراه با ۱۰۰ کیلو کود اوره انجام شود.درصورتیکه زمستان برف و باران کافی نبود ترجیحا ماهی یکبار به میزان ۷۰۰ متر مکعب در هکتار زمین آبیاری شود، آبیاری سوم یا کولش آب: بعد از وجین علف های هرز در اوایل بهار داده شود، آب آخر یا زرد آب در پایان فصل رویش ( اردیبهشت ماه برای درشت شدن پیاز سال آتی و گلدهی سال بعد ضرورت دارد. نیاز آبی خالص زعفران ۳۰۰ میلی متر در سال است، روش آبیاری بارانی در سطح زمین توصیه می شود. محلولپاشی مزرعه زعفران بصورت تغذیه برگی با کود اختصاصی به فرمول ۴-۸-۱۲ به اضافه آهن ۲۰۰۰، روی ۱۰۰۰ و مس ۵۰۰ پی پی. ام و یا سایر کودهای تجاری در اسفند همزمان با تکثیر بنه به نسبت ۷ در هزار برای درشت کردن پیاز و گل آوری بیشتر در سال آینده توصیه اکید است. کلیدی ترین مشکلات و چالش های زعفران در بخش تولید ۱ – آسیب پذیری پایداری فعلی زعفران (مهاجرت زعفران به دلایل تغییر اقلیم گرمایش جهانی، خشکسالی، شورشدن تدریجی اراضی کشاورزی ۲- بالا بودن هزینه تولید و کمبود نیروی انسانی و کارگری به دلایل عدم مکانیزاسیون، پایین بودن کارایی مصرف نهاده ها ۳- پایین بودن عملکرد کمی و شاخص های کیفی زعفران: پایین بودن پتانسیل ژنتیکی، عوامل کاهنده و محدود کننده ، تنشهای زیستی و غیر زیستی، مدیریت زراعی نامناسب و عمدتا عدم دسترسی به بئه استاندارد، نبود تولید کننده متخصص و ماهر و سواد کم تولیدکنندگان، تغذیه، آبیاری، تاریخ، روش کاشت و بسترهای نامناسب خاکی از نظر مواد آلی، حاصلخیزی و بافت خاک ۴- مبادرت به کشت وکار در ایران و سایر کشورها در شرایط گلخانه ای که توجیه اقتصادی ندارد به عنوان تهدیدهای بالقوه برای زعفران ایران مطرح است. کلام آخر اینکه تدوین برنامه راهبردی و توسعه ای با هماهنگی، همدلی و وحدت در تمامی عرصه های تولید و فرآوری زعفران میتواند گره گشا باشد، ایجاد زیر ساخت های لازم برای زنجیره تامین، تولید و فرآوری، تحقیق و توسعه، صادرات و بازاریابی با اهداف توسعه اقتصاد دانش بنیان، ایجاد ارزش افزوده، تامین غذا دارو، دارو از الزامات برنامه ای بوده که می بایست فراهم و اجرایی گردد.

Saffron production is possible on farms and under controlled conditions. Saffron corms do not last more than a year. The cultivation method varies depending on the purpose of planting saffron. Saffron can be kept on the farm for one year or several years. For optimal yield, understanding the climate, water and soil conditions, plant physiology, and preparing suitable corms play a key role. For proper yield, healthy corms of 10 grams or more from cold regions, well-nursed and young, are recommended. Planting is limited in climates with very hot or rainy summers. Sandy clay soils with at least 1% organic matter, 25 ppm phosphorus, and 250 ppm potassium are suitable for saffron. Planting in early June, simultaneous with real dormancy, with silvered corms and disinfested with fungicides and miticides at a density of 100 corms per square meter at a depth of 15 to 20 cm in a beaded planting method is recommended. Cultivation methods can be mixed or covering methods. Covering the soil with two tons per hectare of cereal straw in August is recommended. Irrigation depends on the climate; in Mashhad, it is around October 2.After the first irrigation, perform cultivation to a depth of 5 to 8 cm (breaking the crust), and the second irrigation, called “Zaich water,” should be done after flower harvest and the appearance of leaves, accompanied by 100 kg of urea fertilizer. If there is insufficient snow and rain in winter, it is preferable to irrigate once a month at a rate of 700 cubic meters per hectare. The third irrigation, or “Kolush water,” should be applied after weeding in early spring. The final irrigation, or “Zard water,” is necessary at the end of the growing season (May) for the enlargement of bulbs for the next year and flowering next year. The net water requirement of saffron is 300 mm per year, and surface sprinkler irrigation is recommended. Foliar spraying of the saffron field with a special fertilizer formula 4-8-12 plus 2000 ppm iron, 1000 ppm zinc, and 500 ppm copper, or other commercial fertilizers, is strongly recommended in March along with corm propagation at a ratio of 7 per thousand for bulb enlargement and increased flowering in the following year.The key problems and challenges of saffron in the production sector are: 1- The vulnerability of the current sustainability of saffron (migration of saffron due to climate change, global warming, drought, and gradual salinization of agricultural lands). 2- High production costs and a shortage of labor due to the lack of mechanization and low efficiency in the use of inputs. 3- Low quantitative yield and quality indicators of saffron: low genetic potential, limiting and reducing factors, biotic and abiotic stresses, improper agricultural management, mainly lack of access to standard bulbs, lack of skilled and specialized producers, low knowledge of producers, nutrition, irrigation, planting time, methods, and unsuitable soil conditions in terms of organic matter, fertility, and texture. 4- Cultivation in Iran and other countries under greenhouse conditions, which is not economically justified, is considered a potential threat to Iranian saffron. In conclusion, developing a strategic and developmental plan with coordination, empathy, and unity across all areas of saffron production and processing can be a solution. The creation of necessary infrastructure for the supply chain, production and processing, research and development, export, and marketing with the goals of developing a knowledge-based economy, creating added value, and providing food and medicine is a program requirement that must be provided and implemented.