تحلیل کتاب‌سنجی پژوهش‌های مرتبط با آفات و بیماری‌های زعفران: رویکردی سیستمی برای شناسایی روندها و شکاف‌های دانش

زعفران، به عنوان یکی از ارزشمند‌ترین ادویه‌های جهان، همواره مورد توجه محققان و کشاورزان بوده است. با توجه به اهمیت اقتصادی این گیاه، مطالعه بیماری‌های آن و یافتن راهکارهای کنترل و مدیریت آن‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است. در این پژوهش، با استفاده از ابزارهای کتاب‌سنجی، ادبیات جهانی منتشر شده در مورد آفات و بیماری‌های زعفران بین سال‌های ۱۹۹۲ تا ۲۰۲۴ در پایگاه داده Web of Science مورد بررسی قرار گرفت. هدف از این مطالعه، شناسایی روندهای تحقیقاتی، موضوعات مورد علاقه محققان، و همچنین کشورها و سازمان‌های فعال در این حوزه بوده است.

نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که تحقیقات در زمینه بیماری‌های زعفران طی سال‌های اخیر رشد قابل توجهی داشته است و محققان از سراسر جهان به این موضوع علاقه نشان داده‌اند. با این حال، تمرکز اصلی مطالعات بر روی بیماری‌های قارچی، به ویژه فوزاریوم بوده است. همچنین، تاثیر تغییرات اقلیمی بر شیوع و شدت بیماری‌ها در مطالعات اخیر بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. علاوه بر این، نتایج نشان می‌دهد که هند و ایران به عنوان دو کشور اصلی در زمینه تحقیقات روی بیماری‌های زعفران مطرح هستند.

Saffron, as one of the world’s most valuable spices, has always attracted the attention of researchers and farmers. Given its economic importance, studying its diseases and finding control and management strategies are of great significance. In this study, a bibliometric analysis was conducted on global literature published on saffron pests and diseases between 1992 and 2024, using the Web of Science database. The aim was to identify research trends, topics of interest to researchers, and the countries and organizations active in this field.

The results show that research on saffron diseases has grown significantly in recent years, with researchers worldwide showing interest in this topic. However, the primary focus of studies has been on fungal diseases, particularly Fusarium. Additionally, the impact of climate change on the prevalence and severity of diseases has received increasing attention in recent studies. Furthermore, the findings indicate that India and Iran are the two leading countries in research on saffron diseases.