تحلیل تفاوت‌های خاک در مزارع زعفران تحت مدیریت کشاورزان پیشرو، ماهر و عادی در شهرستان تربت حیدریه

مقدمه: تفاوت در خواص فیزیکی و شیمیایی خاک از جمله عوامل اصلی مؤثر در تنوع بالای عملکرد مشاهده شده در بین مزارع زعفران در ایران است. اگرچه برخی از خواص فیزیکی، مانند بافت خاک (درصد رس، شن و سیلت)، از ویژگی‌های ذاتی خاک محسوب می‌شوند و به ندرت توسط کشاورزان تغییر می‌کنند، سایر خواص خاک – از جمله pH، هدایت الکتریکی (EC)، میزان ماده آلی، جرم مخصوص ظاهری خاک و درصد رطوبت اشباع – به طور مستقیم یا غیرمستقیم تحت تأثیر شیوه‌های مختلف مدیریتی، مانند نوع و میزان کودهای اعمال شده و کیفیت آب آبیاری قرار می‌گیرند. زعفران‌کاران می‌توانند از طریق شیوه‌هایی مانند انتخاب خاک با بافت مناسب، استفاده از شن برای اصلاح جزئی خاک‌های سنگین، استفاده از کودهای آلی و ترکیب بقایای گیاهی، خواص خاک را برای برآورده کردن بهتر نیازهای محصول بهبود بخشند. بر این اساس، هدف از مطالعه حاضر بررسی تفاوت‌های خواص خاک در بین زعفران‌کاران معمولی، ماهر و پیشرو در شهرستان تربت حیدریه، ایران، به عنوان یکی از مراکز اصلی کشت زعفران در ایران و جهان بود.

Introduction: Differences in the physical and chemical properties of soil are among the major factors contributing to the high yield variability observed among saffron fields in Iran. Although some physical properties, such as soil texture (percentages of clay, sand, and silt), are considered inherent soil characteristics and are rarely altered by farmers, other soil properties- including pH, electrical conductivity (EC), organic matter content, soil bulk density, and saturated moisture percentage- are directly or indirectly influenced by various management practices, such as the type and rate of fertilizers applied and the quality of irrigation water. Saffron farmers can improve soil properties to better meet the crop’s requirements through practices such as selecting soils with suitable texture, applying sand to partially amend heavy soils, using organic fertilizers, and incorporating plant residues. Accordingly, the aim of the present study was to investigate differences in soil properties among ordinary, skilled, and leading saffron farmers in Torbat-e Heydarieh County, Iran, as one of the main centers of saffron cultivation in Iran and worldwide.