تأثیر سطوح عصاره جلبک و وزن بنه مادری بر محتوای رنگدانه های فتوسنتزی و رشد رویشی و زایشی زعفران (Crocus sativus L.)

به­منظور بررسی اثرات مصرف عصاره جلبک و وزن بنه مادری بر رشد رویشی، عملکرد گل و غلظت رنگدانه­ های فتوسنتزی زعفران (Crocus sativus L.)، آزمایشی در سال زراعی 1396- 1395 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند در قالب طرح بلوک ­های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. فاکتورهای آزمایشی شامل عصاره جلبک دریایی (بصورت غوطه ­وری بنه به مدت 10 دقیقه در محلول­ های صفر، 15 و 30 قسمت در هزار قبل از کاشت و سپس مصرف صفر، 15 و 30 لیتر در هکتار همراه با آبیاری اول) و وزن بنه مادری [ریز (کمتر از 4 گرم)، متوسط (8- 4.1) و درشت (12- 8.1 گرم)] بودند. صفات اندازه ­گیری شده شامل تعداد گل، عملکرد گل، وزن تر و خشک کلاله، طول کلاله، وزن برگ، تعداد و طول برگ، محتوای کلروفیل a، b و کلروفیل کل بودند. نتایج نشان داد که کاربرد عصاره جلبک بر عملکرد گل، عملکرد کلاله­­، وزن برگ و میزان کلروفیل a تأثیر معنی ­دار داشت. بیشترین عملکرد گل­ (1.29 گرم در مترمربع)، عملکرد کلاله­­ خشک (0.059 گرم در مترمربع)، وزن خشک برگ (0.092 گرم در بوته) و کلروفیل a (1.11 میلی­گرم در گرم وزن­تر برگ) از تیمار مصرف 30 لیتر در هکتار عصاره جلبک و کمترین مقادیر عملکرد گل (1.061 گرم در متر مربع)، عملکرد کلاله خشک (0.052 گرم در متر مربع)، وزن­ خشک برگ (0.076 گرم در بوته) و کلروفیل a (0.98 میلی­گرم در گرم وزن ­تر) در گیاهان شاهد (عدم مصرف عصاره جلبک) به­ دست آمد. با این وجود، از حیث صفات ذکر شده، تفاوت معنی­داری بین سطوح 15 و 30 لیتر در هکتار عصاره جلبک یافت نشد. وزن بنه ­های مادری نیز، تمامی صفات مورد بررسی را تحت تأثیر معنی­دار قرار داد. بیشترین تعداد گل (4.7 در مترمربع)، طول کلاله (33.6 میلی­ متر)، تعداد برگ (9.3 عدد در بوته) و طول برگ (33.6 سانتی­متر) از بنه­ های مادری درشت و کمترین میزان تمامی این صفات در شرایط استفاده از بنه­های مادری ریز به­دست آمد. بر اساس نتایج حاصل از اثر متقابل وزن بنه و عصاره جلبک، بیشترین محتوای کلروفیل b و کل (به­ترتیب 1.79 و 2.98 میلی­گرم در گرم وزن­ تر برگ) در گیاهان حاصل از بنه ­های مادری درشت و تغذیه شده با مقدار 30 لیتر در هکتار عصاره جلبک حاصل شد. در مجموع، مصرف عصاره جلبک به میزان 30 لیتر در هکتار و کاشت بنه­ های مادری درشت موجب افزایش رشد و عملکرد زعفران شد.

For investigation the effect of algae extracts and mother corm weights on flower yield and growth characteristics of saffron (Crocus sativus L.), an experiment was conducted at Research Farm of College of Agricultural, University of Birjand, during 2017. The factors included three seaweed extracts (0, 15 and 30 L ha-1) and three corm weights [0.1- 4 (small), 4.1 – 8 (medium) and 8.1 – 12g (large-sized)] which were tested in a RCBD with three replications. Application of algae extract had a significant effect on flower yield, stigma yield, leaf weight and chlorophyll a content. The highest flower yield (1.29 g.m-2), dry stigma yield (0.059 g.m-2), leaf dry weight (0.092 g per plant) and chlorophyll a (11.1 mg g-1 FW) were obtained at 30 L ha-1 of algae extract, while the lowest amounts of flower yield (1.061 g m-2), stigmas yield (0.052 g m-2), leaves weight (0.076 g per plant) and chlorophyll a (0.98 g-1 FW) were gained in the control treatment. However, no significant difference was found between the levels 15 and 30 L ha-1 of algae extract. Corm weight also significantly influenced all studied traits. The highest number of flowers (4.7 per m-2), stigma length (33.6 mm), number of leaves (9.3 per plant) and leaf length (33.6 cm) were found in large corms, but the smallest of them were obtained from small ones. Based on the results of the interaction effects of experimental factors, the highest chlorophyll b and total chlorophyll (1.79 and 2.98 mg g-1 FW, respectively) were obtained from 30 L ha-1 of algae extract and large corms. Overall, the use of organic algae extract (30 L ha-1) and planting of larger mother corms significantly improved the growth and stigma yield of saffron.