بررسی عوامل مؤثر بر کشت زعفران: مطالعه موردی روستای دشتخاک در استان کرمان

یکی از محصولات جایگزین در استان کرمان زعفران است. این مطالعه به بررسی عواملی که بر کشت زعفران در روستای دشت خاک در سال ۲۰۱۶ تأثیر می‌گذارد، پرداخته است. این یک مطالعه کاربردی و توصیفی-استنباطی است. یک پرسشنامه به طور تصادفی در میان ۱۶۴ نفر توزیع شد و قابلیت اطمینان و اعتبار داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از آلفای کرونباخ (۰.۷۶) ارزیابی شد. در میان مدل‌های لوجیت و پروبیت، مدل پروبیت بر اساس نتایج آماری معیارهای آکائیک و بیزیان-شوارتز انتخاب شد.

نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که عواملی مانند تحصیلات، درآمد زراعی، سطح خشکسالی و جایگزینی محصول و جایگزینی محصول بر اساس توصیه سایر کشاورزان تأثیر مثبت بر پذیرش کشاورزان دارند، در حالی که وابستگی به عامل نسبت تأثیر منفی بر پذیرش هر نوع تغییری در کشت محصولات دارد.از آنجا که کمبود آب یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر سطح پذیرش تغییرات زراعی است، تمامی استراتژی‌های طراحی شده برای مقابله با بحران آب باید به مدیریت بهینه آب‌های زیرزمینی متمرکز شوند. امید است که در آینده، منطقه روستایی دشت‌خاک به یک مدل تغییر زراعی مفید و مؤثر برای دیگر نقاط استان کرمان که با مشکلات کمبود آب در توسعه صنعت کشاورزی خود مواجه هستند، تبدیل شود.

One of the alternative crops in the Kerman province is saffron. This study is aimed at investigating factors affecting Saffron cultivation in the Dashtkhak village during 2016. This is a practical and descriptive-inferential study. A questionnaire was randomly distributed among 164 people and the reliability and validity of the gathered data were evaluated using Cronbach’s α (0.76). Among logit and probit models, probit model was chosen based on the statistical results of Akaike and Bayesian-Schwarts criteria.

The results of the study show that factors such as education, agronomic income, drought level-based crop replacement and replacement of crop based on the recommendation of other farmers have positive effects on farmers’ acceptance while dependency on ratio factor has a negative effect on accepting any kind of alternation in crop cultivation. Since water scarcity is one of the most important factors influencing the acceptance level of crop replacement, all of the strategies designed for dealing with water crisis should aim for optimal management of groundwater aquifers. It is hoped that in the future, Dashtkhak rural district will become a useful and effective cultivating change model for other parts of the Kerman Province, which are facing water scarcity issues in their agricultural industrial development