بررسی اثر کشت مخلوط افزایشی زیره سبز (Cuminum cyminum L.) با زعفران (Crocus sativus L.) در شرایط وجین علف‌های هرز بر برخی صفات کمی و کیفی زعفران

کشت مخلوط زعفران با دیگر گیاهان، به عنوان یک راهکار موثر در مواجهه با چالش‌های اقلیمی، می‌تواند به افزایش عملکرد و بهبود شرایط رشد زعفران کمک کند. به منظور بررسی اثر کشت مخلوط افزایشی زیره سبز با زعفران در شرایط وجین علف‌های هرز بر برخی صفات کمی و کیفی زعفران شامل تعداد گل، طول و وزن گل، طول کلاله، محتوای کروسین، سافرانال و پیکروکروسین، آزمایشی در سال زراعی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ در مزرعه زعفران واقع در شهرستان درمیان استان خراسان جنوبی، شهر قهستان در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با ۴ تیمار و ۳ تکرار انجام شد.

تیمارهای آزمایش شامل سه تیمار کشت زیره سبز در داخل مزرعه زعفران با تراکم‌های ۳۰، ۶۰ و ۱۲۰ بوته در هر مترمربع و تیمار کشت خالص زعفران بود. نتایج حاصل از مقایسه میانگین داده‌ها نشان داد که اثر تراکم زیره سبز در مخلوط با زعفران بر محتوای پیکروکروسین و تعداد، وزن تر و طول گل زعفران، معنی‌دار بود. بالاترین میزان تعداد و وزن تر گل زعفران به ترتیب برابر ۰۴/۹ عدد گل در مترمربع و ۸/۳ (گرم در مترمربع) در تیمار خالص زعفران حاصل شد که با تمام تیمارهای مخلوط، اختلاف معنی‌داری داشت. پایین‌ترین میزان طول کلاله، تعداد، وزن تر و طول گل زعفران در مخلوط زعفران با ۱۲۰ بوته.

Intercropping saffron with other plants, as an effective strategy to address climatic challenges, can enhance saffron yield and improve its growth conditions. To investigate the effect of additive intercropping of cumin with saffron under weed control conditions on some quantitative and qualitative traits of saffron, including flower number, flower length and weight, stigma length, and crocin, safranal, and picrocrocin content, an experiment was conducted during the 2021-2022 cropping season in a saffron field located in Darmian County, South Khorasan Province, Qahestan city, using a randomized complete block design with four treatments and three replications.

The experimental treatments included three cumin intercropping densities levels within the saffron field (30, 60, and 120 plants per square meter) and a pure saffron crop. The results of mean comparison showed that the effect of cumin density in intercropping with saffron was significant on picrocrocin content, flower number, fresh flower weight, and flower length of saffron. The highest flower number and fresh flower weight of saffron, 9.04 flowers per square meter and 3.8 grams per square meter, respectively, were obtained in the pure saffron treatment, which significantly differed from all intercropping treatments.

The lowest stigma length, flower number, fresh flower weight, and flower length were observed in the saffron intercropped with 120 cumin plants per square meter. Additionally, the highest crocin, safranal, and picrocrocin contents were obtained in the pure saffron treatment. Although the pure saffron crop achieved the highest quantitative (flower weight and number) and qualitative characteristics, intercropping cumin with saffron at densities levels of 30 and 60 plants per square meter, which also met the required saffron quality standards, can be used as a companion plant for saffron. However, further investigation of the agronomic and economic indices of this intercropping system is necessary.