بررسی اثر تراکم و مدیریت تابستانه بر رفتار گلدهی و عملکرد زعفران در شرایط اقلیمی گناباد

به منظور بررسی اثر تراکم و مدیریت تابستانه بر رفتار گلدهی و عملکرد زعفران در شرایط اقلیمی گناباد، آزمایشی به صورت کرتهای خرد شده در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی (ایستگاه تحقیقات گناباد) انجام شد. در این تحقیق تیمار تراکم کاشت در چهار سطح شامل ۶۰، ۹۰، ۱۲۰ و ۱۵۰ بنه در متر مربع در کرت اصلی و مدیریت بقایای گیاهی و سایه اندازی در چهار سطح شامل حذف بقایای زعفران در پایان فصل رشد (شاهد)، حضور بقایای زعفران در پایان فصل رشد، شاهد + استفاده از کلش جو به میزان ۲ تن در هکتار، شاهد + استفاده از سایبان مصنوعی در کرت فرعی قرار داشتند.

نتایج این بررسی نشان داد که تعداد گل، وزن تر گل و وزن خشک کاله در هر سه سال مورد بررسی تحت تاثیر افزایش تراکم قرار گرفت؛ البته همزمان با افزایش سن مزرعه سطوح باالتر تراکم درصد افزایش کمتری در صفات مورد نظر داشت به طوری که در سال ۱۴۰۱ عملکرد کاله تحت تیمار ۱۲۰ بنه در متر مربع دارای مقدار عددی بیشتری بود. از طرف دیگر کاربرد انواع پوشش در تابستان باعث افزایش عملکرد کاله در مقایسه با تیمار شاهد (حذف بقایای زعفران) شد.

بر اساس نتایج حاصل از این آزمایش، کاربرد کلش غلات در سال اول و سوم بیشترین عملکرد کاله را داشت و در سال دوم تیمار کاربرد سایبان مصنوعی دارای عملکرد کاله بیشتری بود. با توجه به تاثیر مثبت استفاده از پوشش بر عملکرد اقتصادی زعفران به نظر می رسد که توصیه کاربردی استفاده از انواع پوشش بویژه کلش غلات با توجه به هزینه کمتر آن در مقایسه با سایه بان و همچنین دسترسی سهل تر برای پوشش مزارع زعفران همزمان با شروع فصل گرما می تواند در جهت پایداری و افزایش عملکرد زعفران مورد توجه باشد.

In order to investigate the effect of density and summer management on saffron flowering behavior and yield in Gonabad climatic conditions, an experiment was conducted in split plots in a randomized complete block design with three replications at the Khorasan Razavi Agricultural and Natural Resources Research and Education Center (Gonabad Research Station). In this study, the planting density treatment was at four levels including 60, 90, 120, and 150 corms per square meter in the main plot and the management of plant residues and shading at four levels including removal of saffron residues at the end of the growing season (control), presence of saffron residues at the end of the growing season, control + use of barley stubble at the rate of 2 tons per hectare, and control + use of artificial canopy in the subplot.

The results of this study showed that the number of flowers, fresh flower weight, and dry weight of the cap were affected by increasing density in all three years studied; however, as the age of the field increased, higher density levels had a lower percentage increase in the desired traits, so that in 1401, the cap yield under the treatment of 120 corms per square meter had a higher numerical value. On the other hand, the application of various types of cover in summer increased the yield of saffron compared to the control treatment (removal of saffron residues).

According to the results of this experiment, the use of cereal stubble in the first and third years had the highest yield of saffron, and in the second year, the artificial canopy treatment had a higher yield of saffron. Considering the positive effect of the use of cover on the economic yield of saffron, it seems that the practical recommendation of using various types of cover, especially cereal stubble, due to its lower cost compared to shade and also easier access to cover saffron fields at the beginning of the hot season, can be considered for sustainability and increasing saffron yield.