افزایش اندازه بنه زعفران (Crocus sativus L.) از طریق مایه‌زنی مایکوریزا، کاربرد اسید هیومیک و مدیریت آبیاری

اندازه بنه مهمترین فاکتور در تولید بنه‌های جایگزین و عملکرد گل زعفران است. هدف از این مطالعه بررسی اثر مدیریت تغذیه و آبیاری بر ویژگی‌های بنه زعفران در مزرعه آزمایشی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، ایران در سال‌های ۱۳۹۲-۱۳۹۴ بود. آزمایش به صورت کرت‌های خرد شده بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با ۱۸ تیمار و سه تکرار انجام شد. فاکتورهای آزمایشی عبارت بودند از: ۱- سوپرجاذب (SA) [کاربرد و عدم کاربرد سوپرجاذب (non-SA)]، ۲- فواصل آبیاری [آبیاری هر ۲، ۳ و ۴ هفته] و ۳- مدیریت تغذیه [اسید هیومیک، مایکوریزا (Glomus intraradices) و شاهد]. نتایج نشان داد که بیشترین وزن کل بنه‌های جایگزین در هر کلون در مجموع دو سال در تیمار عدم کاربرد سوپرجاذب، فواصل آبیاری دو هفته و اسید هیومیک به دست آمد. نسبت وزن بنه به پوشش با افزایش فواصل آبیاری کاهش یافت و این شاخص در فواصل آبیاری دو هفته، ۳۱٪ بیشتر از فواصل آبیاری چهار هفته بود. کاربرد تیمارهای تغذیه‌ای تعداد بنه‌های جایگزین زعفران در هر کلون را در تمامی دسته‌های وزنی (۰-۳، ۳-۶، ۶-۹ و بیشتر از ۹ گرم) به ترتیب به طور میانگین ۵، ۴۰، ۳۶ و ۲۵٪ در مقایسه با تیمار شاهد در هر دو سال افزایش داد. نتایج نشان داد که عملکرد بنه‌های جایگزین در گروه‌های وزنی بزرگ به طور میانگین ۳۴٪ در سال دوم بیشتر از سال اول بود. در نهایت، کاربرد سوپرجاذب، کودهای آلی و بیولوژیک و فواصل آبیاری چهار هفته بیشتر معیارها و عملکرد بنه‌های جایگزین زعفران را بهبود بخشید.

Corm size is the most important factor in production of replacement corms and flower yield of saffron. The aim of this study was to investigate the effect of nutrition and irrigation managements on saffron corms characteristics in the experimental field of Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, Iran, in 2013–2015. The experiment was carried out as split-split plot based on a Randomized Complete Block Design with 18 treatments and three replications. Experimental factors were: 1- superabsorbent (SA) [application and no-application of superabsorbent (non-SA)], 2- irrigation intervals [irrigation every 2, 3 and 4 weeks] and 3- nutrition management [humic acid, mycorrhiza (Glomus intraradices) and control]. The results showed that the highest total weight of replacement corms per clone in sum of two years was obtained in non-SA application, two weeks irrigation intervals and humic acid treatment. The corm/tunic weight ratio decreased by increasing the irrigation intervals and this index in two weeks irrigation intervals was 31% more than four weeks irrigation intervals. Application of nutritional treatments increased the number of saffron replacement corms per clone in all of the weight categories (0-3, 3–6, 6–9 and more than 9 g) on averaged 5, 40, 36 and 25%, respectively compared with control treatment in both years. Results showed that the replacement corms yield in large weight groups was on average 34% higher in the second year than the first year. Finally, application of SA, organic and bio fertilizers and four weeks irrigation intervals improved most of criteria and yield of saffron replacement corms.