ارزیابی اثر دگرآسیبی و ضد قارچی غلظت‌های مختلف عصاره آبی برگ و بنه زعفران بر گیاه خرفه و قارچ پنی‌سیلیوم

امروزه عوارض ناشی از کاربرد علف‌کش‌ها و قارچ‌کش‌های صنعتی به عنوان یکی از چالش‌های بسیار مهم زیست محیطی در دنیا مطرح شده است. از این رو استفاده از مواد طبیعی دارای توان علف‌کشی و قارچ‌کشی می‌تواند به عنوان جایگزینی برای ترکیبات صنعتی مطرح گردد. از این رو به منظور ارزیابی خاصیت دگرآسیبی و قارچ‌کشی عصاره آبی برگ و بنه زعفران بر گیاه خرفه و قارچ بیماریزای پنی سیلیوم سه آزمایش مجزا به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار به ترتیب در آزمایشگاه تحقیقات بذر، گلخانه تحقیقاتی و آزمایشگاه بیماری‌های گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند در سال 1397 انجام شد.

تیمارهای آزمایش‌های اول و دوم شامل دو نوع اندام زعفران (برگ و بنه) و شش غلظت عصاره آبی (0، 5/0، 1، 5/1، 2 و 4 درصد وزنی- حجمی) و تیمارهای آزمایش سوم شامل دو نوع اندام زعفران (برگ و بنه) و هفت غلظت عصاره آبی ( 0، 0078/0، 0312/0، 0625/0، 25/0، 1 و 4 درصد وزنی- حجمی) بود. بیش‌ترین غلظت عصاره به ترتیب مو جب کاهش 4/52، 4/71، 7/81 و 2/79 درصدی میانگین زمان جوانه‌زنی، طول ریشه‌چه، وزن خشک ساقه‌چه و وزن خشک ریشه‌چه در مقایسه با تیمار شاهد شد.

عصاره بنه باعث کاهش 5/8، 5/21، 7/20 و 2/19 درصدی میانگین زمان جوانه‌زنی، طول ریشه‌چه، وزن خشک ساقه‌چه و وزن خشک ریشه‌چه در مقایسه با عصاره برگ شد. نتایج آزمایش گلدانی نیز نشان داد که غلظت عصاره و نوع عصاره و همچنین اثرات متقابل آن‌ها بر درصد سبز شدن، وزن تازه اندام هوایی و وزن خشک اندام هوایی معنی‌دار است. عصاره برگ در بیشترین غلظت به ترتیب 7/86، 7/85 و 8/85 درصد و عصاره بنه در بیشترین غلظت به ترتیب 7/98، 8/97 و 98 درصد کاهش در درصد سبز شدن و وزن تازه و خشک اندام هوایی خرفه را نشان دادند.

Nowadays, the side effects of using synthetic herbicides and fungicides have been identified as one of the most important environmental challenges in the world. Therefore, the use of natural materials with herbicidal and fungicidal power can be considered as an alternative to synthetic compounds. Toevaluate the natural allelopathic and fungicidal properties of aqueous leaves and corm extracts of saffron on seed germination and primarily growth of common pursalne, and antifungal effects on Penicillium sp., three separated factorial layoutbased on a completely randomized design with three replications were conducted in Seed Research Laboratory, Research Greenhouse and Plant Disease Laboratory of Birjand University of Agriculture during 2019.

Experimental treatments in the laboratory and greenhouse conditions consisted of two types of saffron tissues(including leaves and corm) and six concentrations of aqueous saffron extract (such as 0, 0.5, 1, 1.5, 2 and 4%m.v) and antifungal treatments consisted of two types of saffron tissues (such as leaves and corm) and six concentrations of aqueous extract (including 0, 0.0078, 0.0312, 0.0625, 0.25, 1, 1.5, 2 and 4% m.v). In the first experiment, the studied traits included germination percent, germination rate, radicle length, dried weight of root, and dried weight of shoot.

In the second experiment, traits included emergence percentage, fresh and dried weight of shoot and in the third experiment mycelium growth inhibition of Penicillium sp. The results showed that the extract concentrations and types had significant effects on germination characteristics including germination percent, germination rate, mean germination time, germination, radicle length, plumule length, dried weight of root and dried weight of shoot. However, the interaction effect of the type and concentration extracts on germination percent, germination rate, seed viability and radicle length was significant.

The mean germination time, radicle length, dried weights of shoot and root were decreased up to 52.4%, 71.4%, 81.7% and 79.2%, compared to control at the highest extract concentration. Corm extract reduced the meangermination time, radicle length, dried length of plumule and dried weight of root up to 8.5, 21.5, 20.7 and 19.2% compared to leaf extract, respectively. The results of pot experiment also showed that the concentration extract and type of extract as well as their interactions had a significant effect on emergence percent, fresh and dried weight of common purslane. Leaf extract reduced the emergence percent, fresh and dried weight of shoot of common purslane up to 86.7, 85.7 and 85.8%, respectively.

Corm extract reduced the emergence percent, fresh and dried weight of shoot common purslane up to 98.7%, 97.8% and 98%, respectively. The results of experiment on penicillium fungi showed that saffron leaf and corm extracts of saffron had antifungal effects. Finally, the results of these experiments showed that high inhibitory effects of saffron corm extract on germination and growth of common purslane as well as the antifungal effect than compared with leaf extract. Therefore, considering the results of this research and conducting more research on the effects of allelopatical and fungicidal saffron extract, it is possible to produce natural herbicides and fungicides