ارزیابی اثرات کشت مخلوط افزودنی زیره و زعفران در تاریخ‌های کاشت مختلف بر عملکرد کمی و کیفی گیاهان

به منظور مطالعه تأثیرات سری‌های مختلف کشت چند کشت زعفران و زیره بر عملکرد و مؤلفه‌های عملکرد آنها، آزمایشی به صورت طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در یک مزرعه تحقیقاتی زعفران در دانشکده کشاورزی باردسیر در سال‌های ۲۰۱۶-۲۰۱۷ اجرا شد. تیمارهای آزمایشی به منظور قرارگیری در طرح اصلی شامل تاریخ‌های کاشت (۱۱ نوامبر، ۱۱ دسامبر، ۶ مارس و ۴ آوریل) و سری‌های کشت چند کشت (۲۵، ۵۰، ۷۵ و ۱۰۰ درصد از چگالی بهینه زیره (۱۲۰ گیاه در متر مربع)، زعفران خالص (۵۰ گیاه در متر مربع) و زیره خالص) به عنوان زیرطرح تعیین شد.

صفات مورد مطالعه شامل تعداد چترها در هر گیاه، درصد روغن ضروری، دانه، عملکرد زیستی و روغن ضروری، و همچنین تعداد گل زعفران، عملکرد گل، عملکرد کلاله، تعداد جابجایی، وزن کُرم و تعداد کرم‌های آلوده بود.نتایج نشان داد که تعویق در تاریخ کاشت زیره منجر به کاهش قابل توجهی در عملکرد زیره و اجزای عملکرد در تمام الگوهای کاشت شد. مقادیر کاهش یافته عملکرد دانه زیره در تاریخ‌های کاشت مارس و آوریل نسبت به نوامبر به ترتیب ۳۹٪ و ۶۴٪ بود. درصد روغن اسانس زیره در تاریخ‌های کاشت نوامبر (۲.۷۹٪)، دسامبر (۲.۷۸٪) و آوریل (۲.۸۳٪) بیشتر از مارس (۲.۴۲٪) بود. تیم‌های آزمایش اثر قابل توجهی بر تعداد غده نداشتند، اما کاشت زیره در بهار غده‌های آلوده‌تری نسبت به کاشت پاییز داشت. وزن غده به دلیل تأثیر تأخیر در تاریخ کاشت و افزایش تراکم زیره کاهش یافت.

عملکرد گل و کلاله زعفران در کشت بین ردیفی پاییز به طور قابل توجهی بیشتر از کشت بین ردیفی بهار بود. کشت بین ردیفی تأثیر منفی بر بهره‌وری زعفران داشت و بالاترین عملکرد کلاله (۲.۹۷ کیلوگرم در هکتار) به کشت خالص اختصاص داشت. به طور کلی، حداکثر (۱.۵۱) LER مربوط به کشت بین ردیفی پاییز زیره و زعفران بود.

In order to study the effects of various additive intercropping series of saffron and cumin on their yields, and yield components, an experiment was conducted as split-plot arrangement based on randomized complete block design with three replications in a two years saffron research farm in agricultural faculty of Bardsir during 2016-2017. The experimental treatments were assigned to the main plot on planting dates (November 11, December 11, March 6 and April 4), and additive intercropping series (25, 50, 75 and 100% of optimum density of cumin (120 plant.m-2), sole saffron (50 plant.m-2), sole cumin) as subplot.

The studied traits were including number of umbrellas per plant, essential oil percentage, seed, biological and essential oil yield, and also saffron flower number, flower yield, stigma yield, number of replacement corm, corm weight and number of infected corm. The results showed that delaying in cumin planting date led to a notable decrease in cumin yield and yield components, in all of the planting patterns. The reduction values of cumin seed yield in March and April planting dates compared to November were 39% and 64%, respectively. Cumin essential oil at November (2.79%), December (2.78%) and April (2.83%) planting dates were higher than that of March (2.42%). The experimental treatments had no significant effect on corm number, but cumin planting at spring had more infected corms than fall planting.

The corm weight was declined as affected by delay in planting date and increase in cumin density. The saffron flower and stigma yield in fall intercropping was significantly higher than spring intercropping. Intercropping had negative impacts on saffron productivity, and the highest stigma yield (2.97 kg. ha-1) was assigned to sole cropping. In general, the maximum (1.51) LER was related to fall intercropping of cumin and saffron.