اثر کشت و کار زغفران بر میزان شوری و اسیدیته ریزوسفر خاک مزارع زیرکوه و خوسف در خراسان جنوبی

خصوصیات شیمیایی خاک از جمله هدایت الکتریکی یا شوری خاک (EC) و واکنش خاک (pH) در زراعت چندساله زعفران از عوامل مهم موثر بر رشد و تولید این گیاه است. لذا تحقیق کنونی با هدف اثر کشت و کار زعفران بر این دو خصوصیت شیمیایی (EC و pH) ریزوسفر خاک مزارع چندساله زیرکوه و خوسف در استان خراسان جنوبی در سال ۱۴۰۰ انجام شد. این آزمایش به صورت فاکتوریل و از نوع آشیانه ای در قالب طرح پایه کامل تصادفی انجام شد.

عامل اول منطقه در دو سطح (شهرستان زیرکوه و خوسف) و عامل دوم سن مزرعه در سه سطح (شاهد مزرعه بدون گیاه زعفران، ۲ ساله، ۶ ساله) بودند. از هر منطقه سه نمونه شاهد، سه مزرعه ۲ ساله و سه مزرعه ۶ ساله انتخاب شد. شاخص های مورد آزمایش شامل pH خاک و هدایت الکتریکی (EC) خاک بود که بر اساس روش های استاندارد اندازه گیری شدند. نتایج مقایسه میانگین نشان داد که میزان هدایت الکتریکی در دو منطقه تفاوت معنیداری داشت، به طوری که میزان این شاخص در شهرستان زیرکوه ۶۰.۲ دسی زیمنس بر متر و در شهرستان خوسف ۱۷.۲ دسی زیمنس بر متر بود.

بیشترین میزان شوری در مزارع ۲ ساله و کمترین میزان آن در مزارع ۶ ساله مشاهده شد. بر اساس نتایج اثر متقابل، بیشترین میزان شوری از مزراع دو ساله زیرکوه و کمترین مقدار از مزارع ۶ ساله خوسف به دست آمد. همچنین نتایج نشان داد که فقط در منطقه زیرکوه شوری مزارع ۲ ساله نسبت به ۶ ساله و شاهد افزایش معنی داری نشان داد. این احتمال ناشی از کاربرد کود دامی شور بوده است که می بایست مدیریت شود.

Soil chemical properties, including electrical conductivity or soil salinity (EC) and soil reaction (pH), are important factors affecting the growth and production of saffron in perennial cultivation. Therefore, the current study aimed to investigate the effect of saffron cultivation on these two chemical properties (EC and pH) in the rhizosphere soil of multi-year farms in Zirkuh and Khusf, South Khorasan Province, in the year 1400.

This experiment was conducted as a factorial and nested type in a completely randomized design. The first factor was the region at two levels (Zirkuh and Khusf counties), and the second factor was the farm age at three levels (control farm without saffron plant, 2-year-old, and 6-year-old farms). Three control samples, three 2-year-old farms, and three 6-year-old farms were selected from each region. The measured indices included soil pH and electrical conductivity (EC) of the soil, which were determined using standard methods.

The results of mean comparison showed that the electrical conductivity differed significantly between the two regions, with the value being 60.2 decisiemens per meter in Zirkuh County and 17.2 decisiemens per meter in Khusf County. The highest salinity was observed in 2-year-old farms, and the lowest in 6-year-old farms. Based on the interaction effects, the highest salinity was found in 2-year-old farms of Zirkuh, and the lowest in 6-year-old farms of Khusf. Additionally, the results indicated that only in the Zirkuh region did the salinity of 2-year-old farms show a significant increase compared to 6-year-old farms and the control, likely due to the application of saline farmyard manure, which needs to be managed