اثر نفتالن استیک اسید بر افزایش سرعت گلدهی در گیاه زعفران( Crocus sativus L.)

زعفران، گیاهی چندساله و بدون ساقه است که در کشورهای ایران، اسپانیا، یونان، هند و ایتالیا رشد می کند. گیاه زعفران به دلیل تریپلوئید بودن، زعفران عقیم است و از طریق بنه ها به صورت غیرجنسی تکثیر می شود. گلدهی در زعفران فرآیند پیچیده ای است که تحت تاثیر هماهنگ عوامل محیطی و تنظیمی قرار دارد. هورمونها نقش مهمی در کنترل گلدهی این گیاه ایفا می کنند. فرآیند گلدهی زعفران به صورت مستمر در طول چند ماه انجام می شود که به دو مرحله اصلی القای گلدهی و تشکیل گل تقسیم می شود.

با توجه به نیاز روز افزون به افزایش تولید زعفران، بررسی تاثیر هورمونها بر سرعت گلدهی این گیاه اهمیت زیادی دارد. بنابراین پژوهشی در دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس تهران سال ۱۴۰۰ به صورت فاکتوریل در قالب طرح کامال تصادفی در سه تکرار انجام شد. در تحقیق حاضر، تاثیر غلظتهای صفر، ۱ و ۲ ۱-mg l ( از هورمون نفتالن استیک اسید NAA ) در دو سن فیزیولوژیک برمبنای طول جوانه راسی شامل طولهای ۲-۰ و ۴-۲ cm )بر سرعت گلدهی زعفران (تعداد روز تا ظهور اولین گل در شرایط هواکشت (ایروپونیک) مطالعه شد.

نتایج حاکی از افزایش سرعت گلدهی تحت تاثیر تیمار نفتالن استیک اسید و سن فیزیولوژیک با کاهش ۶ روز شد. افزایش ۱۷٪ سرعت گلدهی با افزودن نفتالن استیک اسید در هر دو غلظت ۱ و ۲ ۱-mg l در بنه های با طول جوانه راسی بین cm ۴-۲ در مقایسه با کنترل شد. نتایج تحقیق حاضر نشان داد کاربرد تیمارهای هورمونی در دوز مناسب می تواند سبب افزایش سرعت گلدهی در زعفران شده و در نتیجه افزایش عملکرد گیاه را در پی داشته باشد.

Saffron is a perennial, stemless plant that grows in Iran, Spain, Greece, India, and Italy. Since the saffron plant is triploid, saffron is sterile and reproduces asexually through corms. Flowering in saffron is a complex process that is under the coordinated influence of environmental and regulatory factors. Hormones play an important role in controlling the flowering of this plant. The flowering process of saffron occurs continuously over several months and is divided into two main stages: flowering induction and flower formation.

Given the increasing need to increase saffron production, it is of great importance to investigate the effect of hormones on the flowering speed of this plant. Therefore, a study was conducted at the Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University, Tehran, in 1400 as a factorial design in a completely randomized design with three replications. In the present study, the effect of concentrations of 0, 1 and 2 mg l-1 (of the hormone naphthalene acetic acid (NAA)) at two physiological ages based on the length of the apical bud including lengths of 0-2 and 2-4 cm (on the flowering speed of saffron (number of days until the appearance of the first flower) under aeroponic conditions was studied.

The results indicated that the flowering speed increased under the influence of naphthalene acetic acid treatment and the physiological age decreased by 6 days. A 17% increase in flowering speed was observed with the addition of naphthalene acetic acid at both concentrations of 1 and 2 mg l-1 in corms with apical bud length between 2-4 cm compared to the control. The results of the present study showed that the application of hormonal treatments at the appropriate dose can increase the flowering speed in saffron and consequently increase the plant yield.