اثر غلظت و تعداد دفعات محلول پاشی سیلیس بر خصوصیات کمی و کیفی زعفران

این پژوهش به­صورت آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح بلوک­ های کامل تصادفی با چهار تکرار در شهرستان مشهد در سال زراعی ۱۳۹۷-۱۳۹۶ بر روی یک مزرعه سه ساله زعفران اجرا شد. فاکتورهای آزمایشی شامل غلظت­ های مختلف سیلیس (صفر، ۳/۰، ۵/۰، ۷۵/۰، ۱، ۲/۱ و ۵/۱ لیتر درهکتار) و تعداد دفعات پاشش سیلیس (یک مرتبه، دو مرتبه و سه مرتبه) بود. محلول­ پاشی سیلیس (با برند تجاری کراپسیل) در تاریخ­ های ۱۵ بهمن ماه ، اول اسفند ماه و ۱۵ اسفندماه سال ۱۳۹۶ انجام شد. نتایج نشان داد که اثر اصلی سیلیس، تعداد دفعات پاشش و اثر متقابل آن­ها بر تمام صفات مورد بررسی معنی­دار بود. مقایسه میانگین اثرهای متقابل فاکتورهای آزمایشی حاکی از آن بود که در غلظت ۲/۱ لیتر در هکتار محلول­ پاشی سیلیس در دو نوبت پاشش، بیشترین تعداد گل در بوته (۶۹۳ گل)، وزن خشک برگ (۵۶/۳ گرم در گیاه)، وزن تر بنه­ ها (۲۵/۶۷ گرم در گیاه)، طول کلاله (۸/۳ سانتی­متر)، وزن تر و خشک کلاله (به ترتیب ۵/۱۶۵۶ و ۳۹/۱۴ کیلوگرم در هکتار)، سافرانال (۳۳ درصد) و کروسین (۷۵/۱۹۲ درصد) به ­دست آمد. بیشترین میزان پیکروکروسین (۳۵/۶۶ درصد) در غلظت ۵/۱ لیتر در هکتار در دو نوبت پاشش به ­دست آمد. لذا، کاربرد سیلیس با غلظت ۲/۱ لیتر در هکتار در دو مرحله پاشش بهترین تیمار بود و توانست تعداد گل در بوته، وزن تر بنه­ ها و وزن خشک کلاله را به ترتیب ۵/۲۶ ، ۱۰۶ و ۲/۲۱ درصد نسبت به شاهد افزایش دهد.

This research was carried out as a factorial experiment based on randomized block design with four replications on a three-year saffron farm in Mashhad in the 2017/2018 crop-calendar year. The experimental factors were different concentrations of silica (0, 0.3, 0.5, 0.75, 1, 1.2, and 1.5 lit.ha-1) and the number of spraying times (Once, twice, and three times). Silica spraying (with Crapsil brand) was performed on February 6, March 1, and March 6, 2017.The results showed that the main effect of silica, the number of sprays, and their interaction on all studied traits were significant. Mean comparisons of the experimental factors revealed that at the concentration of 1.2 lit/ha silica and two times of spraying, recorded values of measured traits were as the highest number of flowers per plant (693 flowers), dry leaf weight (3.56 g.plant), fresh weight of corm (67.25 g.plant), stigma length (3.8 cm), fresh and dry weight of stigma (1656.5 and 14.39 kg.ha-1 respectively), Safranal (33%) and crocin (192.75%). The highest amount of Picrocrocin (66.35%) was obtained at the concentration of 1.5 lit/ha and two times of spraying. Therefore, the application of silica with a concentration of 1.2 lit.ha-1 at two stages of spraying was the best treatment and, compared with the control treatment, was able to increase the number of flowers per plant, fresh weight of corms, and dry weight of stigma 26.5, 106 and 21.2 percent, respectively.