اثرات سطوح مختلف اسید جیبرلیک و وزن کورم بر فعالیت آنتی‌اکسیدانی و متابولیت‌های ثانویه زعفران

تأثیرات کاربرد هورمون اسید جیبرلیک (GA) و وزن پیاز مادر بر فعالیت‌های آنتی‌اکسیدانی و اجزای زعفران در شرایط مزرعه مورد ارزیابی قرار گرفت. تیمارها شامل دو سطح اسید جیبرلیک (0 و 20 ppm) و سه وزن پیاز مادر (0.1-4، 4.1-8 و 8.1-12 گرم) بودند. این آزمایش به صورت طراحی عاملی بر اساس بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند در فصل رشد 2016-2017 انجام شد. صفات مورد بررسی شامل فعالیت آنتی‌اکسیدانی، آنتوسیانین‌ها، فلاونوئیدها، کروکین، پیکروکروسین و سافرنال زعفران بودند. نتایج نشان داد که تیمارها تأثیر معنی‌داری بر فعالیت آنتی‌اکسیدانی کلاله و گلبرگ‌ها داشتند.

بالاترین فعالیت آنتی‌اکسیدانی (39.5%) در تیمار اسید جیبرلیک مشاهده شد، اما وزن پیاز بر این صفت تأثیری نداشت.همچنین، بیشترین آنتوسیانین‌ها (پرچم و گلبرگ) از وزن غده ۸.۱-۱۲ گرم ثبت شد (به ترتیب ۱.۳۱ و ۰.۹۶ میلی‌گرم در ۱۰۰ گرم وزن خشک) و کمترین مقدار از وزن غده ۰.۱-۴ گرم به دست آمد (به ترتیب ۱.۰۳۹ و ۰.۶۷۹ میلی‌گرم در ۱۰۰ گرم وزن خشک). اگرچه، تیمار با اسید جیبرلیک تأثیری بر آنتوسیانین‌های گلبرگ نداشت. فنل کل با استفاده از اسید جیبرلیک افزایش یافت، بیشترین فنل (۰.۶۲۷ میلی‌گرم در ۱۰۰ گرم وزن خشک) از وزن غده ۸.۱-۱۲ گرم به دست آمد و کمترین مقدار از غده‌های وزن ۰.۱-۴ گرم مشاهده شد. بالاترین سطوح زعفرانال (۳۲.۵۶٪) و پیکروکرین (۵۸.۱۹٪) در اثر استفاده از اسید جیبرلیک دیده شد.

همچنین، تاثیر متقابل بین اسید جیبرلیک و وزن غده بر محتوای کروکین معنی‌دار بود. بیشترین کروکین (۱۵۲.۶٪) از غده با وزن ۸.۱-۱۲ گرم و با تیمار اسید جیبرلیک به دست آمد. اثرات مفید استفاده از اسید جیبرلیک و وزن بالای غده بر بهبود صفات بیوشیمیایی و مواد مؤثر زعفران مشاهده شد.

The effects of applications of gibberellic acid hormone (GA) and mother weight corm on antioxidant activities and components of saffron were evaluated under field conditions. Treatments were tow levels of gibberellic acid (0 and 20 ppm) and three mother corm weights (0.1- 4, 4.1- 8 and 8.1- 12 g).The experiment was designed as factorial arrangement based on randomized complete block design with three replications at the Research station of Faculty of Agriculture University of Birjand during growing season of 2016-2017.Traits including antioxidant activity, anthocyanins, phenols, crocin, picrocrocin and safranal of saffron.

The results indicated that treatments had significant effect on antioxidant activity of stigma and petals. The highest antioxidant activity (39.5%) was found in gibberellic acid, but corm weight had no effect on this trait. Also, the highest anthocyanins (Stigma and Petal) was recorded from corm weight 8.1-12 g (1.31 and 0.96 mg / 100 g dry weight) and the lowest was obtained from corm weight 0.1-4 g (1.039 and 0.679 mg/100 g dry weight, respectively). Although, gibberellic acid treatment had no effect on the anthocyanins of petal. Total phenol increased with the use of gibberellic acid, the highest phenol (0.627 mg /100 g dry weight) was obtained from corm weight 8.1-12 g and the lowest was obtained from corms weight 0.1-4 g. The highest levels of safranal (32.56 %) and picrocrin (58.19%) were observed from gibberellic acid treatment.

Also, the interaction between gibberellic acid and corm weight was significant on crocin content .The highest crocin (152.6%) was obtained from corm weight of 8.1-12 g and gibberellic acid. The beneficial effects of the use of gibberellic acid and high corm weight on the improvement of biochemical traits and effective saffron substances