بررسی تأثير كودهاي آلی و ميكروارگانيسمهاي مؤثر (EM) بر ويژگیهاي بنهه اي دختري زعفران (Crocus sativus L)

آزمایشی بر اساس طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه‌ای واقع در شهر ریوش استان خراسان رضوی در فصل رشد ۲۰۱۴-۲۰۱۳ برای مقایسه و ارزیابی اثرات کود شیمیایی (حاوی ۱۲٪ نیتروژن از منابع اوره و نیترات، ۸٪ فسفر، ۴٪ پتاسیم و همچنین روی، مس، منیزیم، آهن و کلات‌ها)، ورمی‌وش و سطوح مختلف کود کود دامی و ورمی‌کامپوست با استفاده از میکروارگانیسم‌های مؤثر (EM) بر ویژگی‌های غده مادری زعفران انجام شد. تیمارها شامل موارد زیر بود: ۱. کود شیمیایی (حاوی ۱۲٪ نیتروژن از اوره و نیترات، ۸٪ فسفر، ۴٪ پتاسیم و کلات‌های آهن، روی، منگنز و مس)، ۲. کود دامی ۴۰ تن در هکتار، ۳. کود دامی ۴۰ تن در هکتار + EM، ۴. کود دامی ۸۰ تن در هکتار، ۵. کود دامی ۸۰ تن در هکتار + EM، ۶. ورمی‌کامپوست ۱۰ تن در هکتار، ۷. ورمی‌کامپوست ۱۰ تن در هکتار + EM، ۸. ورمی‌کامپوست ۱۵ تن در هکتار، ۹. ورمی‌کامپوست ۱۵ تن در هکتار + EM، ۱۰. ورمی‌کامپوست ۲۰ تن در هکتار، ۱۱. ورمی‌کامپوست ۲۰ تن در هکتار + EM، ۱۲. ورمی‌وش، ۱۳. ورمی‌وش + EM، ۱۴. کود دامی ۴۰ تن در هکتار + ورمی‌وش، ۱۵. کود دامی ۴۰ تن در هکتار + ورمی‌وش + EM، ۱۶. شاهد (بدون مصرف کود). نتایج تجزیه واریانس نشان داد که تیمارها بر تمامی ویژگی‌ها به جز تعداد کل غده‌های مادری زعفران تأثیر معنی‌داری داشتند. نتایج نشان داد که بیشترین افزایش در عملکرد کل غده مادری (۷۱۵ گرم بر متر مربع) و تعداد غده‌های بزرگتر از ۸ گرم (۵۷ غده بر متر مربع) در نتیجه استفاده از کودهای شیمیایی به‌دست آمد و این مقدار معادل ترکیب کود دامی ۴۰ تن در هکتار + ورمی‌وش + EM بود. مقایسه‌های عمود بر هم نشان داد که استفاده از EM همراه با ورمی‌کامپوست و کود دامی در مقایسه با استفاده منفرد از ورمی‌کامپوست و کود دامی، به‌طور معنی‌داری صفات زعفران را کاهش داد.

An experiment was conducted based on randomized complete block design with three replications at a field located in the Rivash town in the Khorasan Razavi province during the growing season 2013-2014 in order to compare and evaluate the effects of chemical fertilizer (Containing 12% N from Urea and nitrate sources, 8% P, 4%K and also Zn, Cu, Mg, Fe, Chelates), vermiwash and different levels of manure and vermicompost fertilizer with the use of biological EM (effective microorganisms) on the characteristics of corm in Saffron. Treatments included: 1.fertilizer chemical (containing 12% nitrogen from urea and nitrate, %8-P, 4% potassium and chelates together iron, zinc, manganese and copper) 2.Manure 40 t.ha-1, 3.manure 40 t.ha-1 + EM, 4.manure 80 t.ha-1, 5.manure 80 t.ha-1 + EM, 6.vermicompost 10 t.ha-1, 7.vermicompost 10 t.ha-1 + EM, 8.vermicompost 15 t.ha-1, 9.vermicompost 15 t.ha-1 + EM 10.vermicompost 20 t.ha-1 , 11.vermicompost 20 t.ha-1  + EM, 12.vermiwash, 13.vermiwash+ EM, 14.Manure 40 t.ha-1+ vermiwash, 15.Manure 40 t.ha-1 + vermiwash + EM, 16.Control (no fertilizer application). The results of analysis of variance showed a significant effect of treatments on all of the characteristics with the exception of the total number of saffron corms. The results indicated that the highest increase in total yield of corm (715 g.m-2), corm number more than 8 grams (57 corms.m-2), was obtained as a result of the use of chemical fertilizers and was equal to  the combined application of Manure 40 t.ha-1+ vermiwash + EM. The orthogonal comparisons showed that the use of EM with vermicompost and manure versus using vermicompost and manure alone significantly reduced the traits of saffron.