تاثیر کشت پرتراکم و وزن بنه مادری بر رشد رویشی، گلدهی و محتوای رنگدانه های فتوسنتزی زعفران(. Crocus sativus L)

استفاده از روش کشت پرتراکم و بنه­های مادری دارای وزن مناسب برای تسریع آغاز دوره بهره­برداری اقتصادی از مزرعه زعفران و حصول عملکرد مطلوب حتی در اولین سال کاشت مزرعه دارای اهمیت است. به­منظور بررسی اثر کشت پرتراکم و وزن بنه بر خصوصیات زعفران, آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 96-1395 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه بیرجند انجام شد. تیمارها شامل سه سطح تراکم کاشت (100, 200 و 300 بنه در مترمربع) و سه سطح وزن بنه شامل 1/0 تا 4 گرم (بنه ریز), 1/4 تا 8 گرم (بنه متوسط) و 1/8 تا 12 گرم (بنه درشت) بودند. نتایج نشان داد که تراکم کاشت و وزن بنه مادری تاثیر معنی­داری بر وزن ترگل, عملکرد خشک کلاله و وزن تر برگ داشت. بیشترین عملکرد خشک کلاله به میزان 41/2 کیلوگرم در هکتار از تیمار بنه­های درشت و تراکم 300 بنه در مترمربع و کمترین عملکرد به مقدار 035/0 کیلوگرم در هکتار از تیمار کاشت بنه­های مادری ریز با تراکم 100 بنه در مترمربع حاصل شد. همچنین بیشترین متوسط وزن تر گل و وزن تر برگ از بنه­های درشت و تراکم 300 بنه در متر مربع حاصل گردید. نتایج بیانگر تاثیر معنی­دار وزن بنه بر صفات مربوط به برگ (طول برگ, وزن تر و خشک برگ, کلروفیل a, b و کلروفیل کل برگ) بود و بیشترین میزان این صفات از بنه­های درشت حاصل شد. همچنین بیشترین و کمترین صفات مربوط به گلدهی (وزن گل تر, عملکرد گل تر و کلاله خشک) به ترتیب در بنه­های درشت و ریز مشاهده شد. بر اساس نتایج این آزمایش, تراکم کاشت و وزن بنه مادری, تاثیر مهمی بر خصوصیات رشدی و عملکرد زعفران داشت و استفاده از بنه­های مادری درشت و تراکم کاشت 300 بنه در مترمربع, نقش موثری در افزایش عملکرد زعفران نسبت به سایر تیمارها داشت.

Proper plant density and emphasis on high density cultivating patterns and mother corm weight during the first years of cultivation to achieve high yield and reduce the length of the operation cycle of saffron farms, should be considered by farmers. The effects of plant density and mother corm weight on flower yield and growth characteristics of saffron were evaluated under field conditions. Treatments were three levels of plant density (100, 200 and 300 per m2) and three mother corm weights (0.1- 4, 4.1- 8 and 8.1- 12 g). The experiment was designed as factorial arrangement based on randomized complete block design with three replications at the Research station of Faculty of Agriculture University of Birjand during growing season of 2016-2017. The results indicated that plant density and corm weight had significant effect on the fresh weight of flower, fresh yield of flower, dry yield of stigma and fresh weight of leaf. There were significant different between some characteristics (fresh yield of flower and dry yield of stigma) by interaction plant density and corm weight treatments, so that, the highest fresh yield of flower and dry yield of stigma were obtained (9.88 and 2.41 kg/ha, respectively), from corm weight with 8.1-12 g and plant density with 300 corm/m2, and the lowest were observed from corm weight with 0.1-4 g and plant density of 100 corms per m2. The highest fresh weight of leaves and flower were obtained from 8.1-12 g and 300 corms per m2. Also, the highest and lowest attributes of flower were observed from corm weight with 8.1-12 g and 0.1-4 g, respectively. It was found that corm weight had significant effect on leaves characteristics (length, fresh weight and dry weight of leaf, chl a, chl b and total chl), so that the highest these attributes were obtained from corm weight with 8.1-12 g. In general, the use of corm weight 8.1-12 g and plant density 300 corms per m2 had an effective role in increasing the yield of saffron.