بررسی ارتباط سطح کشت و عملکرد زعفران در بخش کدکن تربت حیدریه

این تحقیق به منظور بررسی ارتباط سطح کشت و عملکرد و مقایسه عملکرد زعفران در روستاهای بخش کدکن تربت حیدریه در سال­های 1396 و 1398 انجام شد. از داده­های سطح کشت و عملکرد زعفران در 95 مزرعه در سال 1396 و 173 مزرعه در سال 1398 بخش کدکن تربت حیدریه جهت تجزیه و تحلیل سطح کشت و عملکرد زعفران استفاده شد. این داده­ها از اطلاعات معرفی­نامه­های صادر شده برای تحویل زعفران به مراکز خرید حمایتی توافقی و مصاحبه چهره به چهره با تولید کنندگان زعفران در سال­های 1396 و 1398 جمع‌آوری شد. بر اساس نتایج عملکرد زعفران در روستاهای بخش کدکن در سال 1396 و 1398 به‌ترتیب 5/17 و 8/64 کیلوگرم کلاله خشک در هکتار بود. بر اساس نتایج عملکرد زعفران در سال 1398 نسبت به سال 1396 به دلیل شرایط اقلیمی و مدیریتی، 67 درصد افزایش داشته است. برازش داده­های سطح کشت و عملکرد 95 مزرعه زعفران در سال 1396 با استفاده از مدل خطی نشان داد که با افزایش سطح زیر کشت زعفران، عملکرد کاهش می­یابد (**0/26 (R=. همچنین در مدل چند جمله­ای درجه دو با افزایش سطح زیر کشت تا سطح پنج هکتار عملکرد کاهش پیدا کرد و از آن به بعد کمی روند افزایشی نشان داد (**0/26 (R=. برازش داده­های سطح کشت و عملکرد 173 مزرعه زعفران در سال 1398 بر اساس مدل چند جمله­ای درجه دو (**0/24 (R= نشان داد با افزایش سطح زیر کشت تا سطح هفت هکتار عملکرد کاهش پیدا کرد و از آن به بعد روند افزایشی داشت. در مدل چند جمله­ای درجه سه (**0/28 (R= نیز مانند درجه دو عملکرد تا سطح هفت هکتار کاهش و پس از آن افزایش را نشان داد و سپس ثابت شد. بر اساس نتایج تحقیق حاضر و با توجه به اینکه زعفران جزو محصولاتی است که نیاز کارگری زیادی دارد و با نظام خانوادگی اداره شده، کشت این گیاه برای خرده مالکین نسبت به عمده مالکین بخش کشاورزی بیشتر توصیه می­شود.

Based on the results of saffron yield in the Kadkan town in 2017 and 2019, 5.17 and 8.64 kg of dry stigma obtained, respectively. The amount of saffron delivered to shopping centers in 2017 and 2019 was 532 and 1270 kg, respectively. According to the results of saffron yield in 2017 compared to 2019 due to climatic and managerial conditions, has increased by 67%. Fitting of cultivation and yield data of 95 saffron farms in 2017 using a linear model showed that with increasing the area under saffron cultivation, yield decreases R = 0.26 **. Also in the polynomial model. Second degree, with increasing the area under cultivation to the level of five hectares, the yield decreased and since then showed a slight increasing trend (R = 0.26 **). Fitting of cultivation data and yield of 173 saffron farms in 2019 based on the second degree polynomial model R = 0.24 24 ** showed that with increasing the area under cultivation up to seven hectares, the yield has decreased and since then it has an increasing trend. In the third degree polynomial model R = 0.28**, like the second degree of yield, decreased to seven hectares and then increased and then was fixed. According to the results of the present study, the yield of saffron in 2017 and 2016 was 5.16 and 8.64 kg / ha, respectively. Considering that the average yield of saffron in the country is 3.62 kg per hectare (Statistics of the Ministry of Jihad Agriculture, 2018), the yield of saffron in the Torbat-e-Heydariyeh Kadkan town can be considered as high yield in the country, which is probably due to climatic conditions and is managerial. 67% increase in yield in 2019 compared to 2017due to climatic reasons (increased rainfall) and management (nutrition, agriculture, training, irrigation, proper planting date, use of corms with appropriate weight, disinfection of corms at planting, Summer irrigation, weed control).