امکان سنجی کشت زعفران در استان کرمانشاه

آب و هوا بستر اصلی فعالیت‌های کشاورزی است. ایران به‌دلیل موقعیت خاص جغرافیایی از مناطق خشک و نیمه‌خشک جهان محسوب می‌شود. زعفران با نام علمی Crocus Sativus یکی از قدیمی‌ترین و نادرترین گیاهان دارویی جهان است که بیش از 90 درصد تولید جهانی آن در ایران است. این تحقیق با هدف امکان‌سنجی کشت زعفران در استان کرمانشاه انجام شد. برای این منظور، آمار 27 ساله (2013-1987) پارامترهای اقلیمی مؤثر بر رشد زعفران از 6 ایستگاه سینوپتیک استان جمع‌آوری شد. پس از بازسازی و تطبیق تاریخ‌ها، آستانه‌های اقلیمی مناسب برای کشت زعفران در دوره‌های سه‌گانه رشد گیاه تعریف و با استفاده از نرم‌افزارهای Arc/Info و ArcGIS نقشه‌های مربوط به هر پارامتر و در نهایت نقشه نهایی قابلیت کشت تهیه شد. نتایج نشان داد که حدود 65 درصد از مساحت استان، به‌ویژه نواحی مرکزی، شرقی و شهرستان کنگاور، دارای قابلیت خوب تا بسیار خوب برای کشت زعفران است. مناطق با قابلیت ضعیف عمدتاً در غرب و جنوب غرب استان (مانند سرپل ذهاب) قرار دارند. این تحقیق استفاده از تکنیک‌های GIS در برنامه‌ریزی کشاورزی و توسعه کشت محصولات استراتژیک مانند زعفران در مناطق جدید را تأیید می‌کند.

Climate is the main foundation of agricultural activities. Due to its specific geographical location, Iran is considered one of the arid and semi-arid regions of the world. Saffron (Crocus sativus L.) is one of the oldest and rarest medicinal plants in the world, with over 90% of global production in Iran. This research aimed to study the feasibility of saffron cultivation in Kermanshah Province. For this purpose, 27-year statistical data (1987-2013) of effective climatic parameters on saffron growth were collected from 6 synoptic stations in the province. After data reconstruction and date alignment, appropriate climatic thresholds for saffron cultivation in three growth stages were defined. Using Arc/Info and ArcGIS software, maps for each parameter and a final cultivation capability map were produced. Results indicated that about 65% of the province’s area, especially central and eastern regions and Kangavar county, has good to very good potential for saffron cultivation. Areas with weak potential are mainly in the west and southwest of the province (e.g., Sarpol-e Zahab). This research confirms the utility of GIS techniques in agricultural planning and expanding the cultivation of strategic crops like saffron to new areas.