تأثیر دگرآسیبی گیاه زعفران (Crocus sativus L.) بر خصوصیات جوانه‌زنی و رشد گیاهچه جو وحشی (Hordeum spontaneum) و مرغ (Agropayron repense)

به منظور ارزیابی اثرات دگرآسیبی عصاره آبی بنه و برگ زعفران بر خصوصیات جوانه‌زنی و رشد اولیه علف‌های هرز جو وحشی و مرغ، دو آزمایش مجزا برای هر گونه در آزمایشگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند در سال 1395 اجرا شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. فاکتورها شامل اندام زعفران در دو سطح (برگ و بنه) و غلظت‌های عصاره آبی در پنج سطح (0، 0.5، 1، 1.5 و 2 درصد) بودند. نتایج نشان داد که کمترین درصد جوانه‌زنی جو وحشی و مرغ به ترتیب در غلظت 2 درصد عصاره برگ و 2 درصد عصاره بنه مشاهده شد. کمترین سرعت جوانه‌زنی نیز در همین تیمارها حاصل شد. غلظت‌های مختلف عصاره برگ و بنه به طور معنی‌داری طول ریشه‌چه، وزن تر و وزن خشک گیاهچه هر دو علف هرز را کاهش دادند. مدل لجستیک برازش مناسبی از رابطه بین غلظت عصاره و درصد جوانه‌زنی ارائه داد. بر اساس مقایسات گروهی، اثر بازدارندگی عصاره برگ و بنه زعفران بر روی هر دو علف هرز یکسان بود. نتایج نشان داد عصاره برگ بیشترین تأثیر را بر جو وحشی و عصاره بنه بهترین اثر را بر مرغ داشت. بنابراین نتایج این تحقیق تأیید می‌کند که می‌توان از اثرات دگرآسیبی زعفران برای کاهش این دو علف هرز در مزرعه استفاده کرد.

In order to evaluate the allelopathic effects of saffron (Crocus sativus L.) corm and leaf aqueous solution on germination characteristics and preliminary growth of weed species including wild barley (Hordeum spontaneum) and couch grass (Agropayron repense) two separate experiments for each species were conducted at the research laboratory of the School of Agriculture of the University of Birjand in 2016. A factorial experiment in a completely randomized design with three replications was conducted for each species. The factors included saffron organs at two levels (leaves and corms) and water extract concentrations at 5 levels (0, 0.5, 1, 1.5 and 2 percent). The results indicated that the lowest seed germination percentage of wild barley and couch grass were observed at a concentration of 2% of leaf and concentration of 2% of corm, respectively. The results indicated that the lowest rate of germination of wild barley and couch grass were observed at a concentration of 2% of leaf and corm extract, respectively. Different concentrations of leaf and corm extracts significantly decreased the length of radicle, seedling fresh weight and seedling dry weight of two weeds. The logistic model provided a successful estimation of the relationship between leaf water extract and germination percentage of two weeds. Based on orthogonal comparison tests, the allelopathic inhibitory effects of saffron leaves and corms were the same for two weeds. The results showed that leaf extract of saffron the most influence on wild barley and corm extract of saffron the best effect on couch grass. Therefore, results of this study, confirm that can be used the allelopathic effects of saffron to reduce these two weeds in the field.