مطالعه ویژگی‌های ثبات نوری زعفران مورد استفاده در رنگرزی کاغذ طبق رساله‌های تاریخی

مطالعه حاضر به منظور ارزیابی کارایی مزارع زعفران در شهرستان گناباد و ارائه راهکارهایی برای بهبود روش‌های استفاده از عوامل تولید انجام شد. به منظور دستیابی به اهداف تحقیق، نمونه‌ای شامل ۱۱۰ مزرعه زعفران در شهرستان گناباد در سال ۲۰۱۷ مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به بازده متغیر مقیاس، میانگین کارایی فنی، تخصیص و اقتصادی به ترتیب ۰.۹۲۲، ۰.۵۹۳ و ۰.۵۵۶ محاسبه شد که نشان می‌دهد مزارع زعفران با وجود داشتن کارایی فنی بالا، کارایی تخصیصی مناسبی ندارند و در دستیابی به مقادیر ورودی بهینه برای حداقل کردن هزینه‌ها موفق نبوده‌اند. در ادامه، با ارزیابی مقادیر ورودی برای حداقل کردن هزینه‌ها مشخص شد که اگر کشاورزان زعفران منابع را به درستی مدیریت کنند، قادر خواهند بود با کاهش قابل توجهی در مقادیر چهار ورودی پیازها، کود دامی، کود شیمیایی و آب و تنها افزایش اندک در ورودی نیروی کار، میزان تولید فعلی را حفظ کنند.به این ترتیب، هزینه عملیاتی هر کیلوگرم گل زعفران به‌طور متوسط حدود ۴۴٪ کاهش می‌یابد. با توجه به اینکه شواهد نشان می‌دهد کشاورزان زعفران منطقه مورد مطالعه تمایل به استفاده از سیستم‌های کشت پرورده با ورودی بالا دارند، پیشنهاد می‌شود که سیاست‌های مناسب برای ارتقای دانش کشاورزان و تغییر نگرش آن‌ها نسبت به کشت زعفران تدوین شود، تا آن‌ها از اثرات منفی این سیستم‌ها آگاه شوند.

The purpose of this study is investigation of the colourfastness of saffron according to the instructions of dyeing in Persian historical treatises, and identifying the advantages and disadvantages of applying it in the restoration of manuscripts. Three types of selected papers (I, II and III) were dyed with saffron via different instructions. Ageing was done based on the ISIRI 20283 in Xenon container. Then, the color changes, fiber morphology and degree of cellulose degradation were compared before and after ageing. The experiments had shown that paper III, which was not dyed, had more stability than the other two types of paper after ageing. Comparing three types of dyeing methods, saffron had not been caused the oxidation of papers and the direct dyeing method was more appropriate for dyeing among three types of papers. Colourfastness in meta-mordanting method was more stable than pre-mordanting method. However, in the pre-mordanting method, comparing the total color difference (∆E) show that paper II was more stable than paper I. So, the type of paper can affect on the colourfastness of dye and this should be considered as an important issue in dyeing.