تأثیر بارش و توزیع آن بر عملکرد زعفران دیم و تحلیل اقتصادی

تغییرات مکانی و زمانی رویدادهای بارش و عمق بارندگی از مهم‌ترین ورودی‌های کنترل‌نشده در کشت محصولات دیمی و پیش‌بینی عملکرد سالانه آن‌ها هستند. زعفران (Crocus sativus L.) یکی از محصولات راهبردی در ایران است و به دلیل نیاز کم به آب و درآمد بالای آن، در استراتژی‌های کشاورزی پایدار مورد توجه قرار می‌گیرد. این مطالعه با استفاده از مجموعه داده‌های حاصل از یک آزمایش ۸ ساله زعفران دیم که در منطقه باجگاه (استان فارس)، ایران انجام شده بود، صورت گرفت. هدف از این مطالعه تعیین اثرات بارش سالانه، توزیع آن و دمای هوا بر عملکرد زعفران و همچنین مشخص کردن دوره‌های حیاتی بارش برای عملکرد زعفران دیم بود. همچنین تحلیل اقتصادی برای عملکرد زعفران در منطقه مطالعه مورد توجه قرار گرفت. نتایج نشان داد که عملکرد زعفران را نمی‌توان تنها با استفاده از بارش سالانه با دقت کافی پیش‌بینی کرد.در عوض، شاخص‌های فصلی پاییز و زمستان و شاخص سالانه می‌توانند برای پیش‌بینی عملکرد زعفران دیم در صورت ترکیب با سن زعفران و میانگین دمای حداکثر روزانه هوا در فصل مورد نظر استفاده شوند. نتایج همچنین نشان داد که عملکرد زعفران دیم به‌طور معکوس با حداکثر دمای روزانه هوا در زمستان مرتبط است، زیرا زمستان گرم باعث پژمردگی سریع‌تر برگ‌ها شده و دوره رشد رویشی را کوتاه می‌کند. نرخ بازده داخلی برای نرخ‌های بهره ۴، ۸ و ۱۲٪ به ترتیب ۳۰.۹، ۵۶.۷ و ۹۵.۹٪ بود که از نظر اقتصادی برای تولید زعفران دیم در منطقه مورد مطالعه قابل‌قبول است.

Spatial and temporal variability of precipitation events and rainfall depth are the major uncontrolled inputs in planting rain-fed crops and the prediction of their annual yield. Saffron (Crocus sativus L.) is a strategic crop in Iran and due to its low water requirement and high income is considered in sustainable agricultural strategies. This study was carried out using a dataset from an 8-year rain-fed saffron experiment conducted in Bajgah region (Fars province), Iran. The objective was to determine the effects of annual rainfall, its distribution, and air temperature on saffron yield, and to determine the critical rainfall periods for rain-fed saffron yield. Also, economic analysis was considered for the saffron yield in the study region. Results showed that saffron yield cannot be predicted with adequate accuracy by the annual rainfall. Instead, fall and winter seasonal indices and annual index can be used to predict the rain-fed saffron yield when combined with saffron age and mean maximum daily air temperature in the given season. Results also indicated that rain-fed saffron yield is reversely related to the maximum daily air temperature in winter since warm winter causes the leaves to wither earlier and shortens the vegetative growth period. Internal rates of return for interest rates of 4, 8, and 12% were 30.9, 56.7, and 95.9% respectively which is economically feasible for rain-fed saffron production in the study area.