تحلیل و بررسی عوامل موثر بر توانمندی روان شناختی زعفران کاران روستایی با توجه به راهبردهای مدیریت ریسک محور تولید (مطالعه موردی: دهستان رشتخوار)

زعفران به عنوان گران­بهاترین محصول کشاورزی و دارویی جهان ازجمله گیاهانی است که با توجه به سازگاری در برابر خشکی، نقش قابل توجهی در وضعیت اقتصادی و اجتماعی مناطق خشک و نیمه خشک ازجمله دهستان رشتخوار دارد. بر این اساس، با توجه به اینکه، بلاهای طبیعی زندگی انسان­ها به ویژه روستانشینان را از نظر اقتصادی، اجتماعی تهدید کرده و گاه زندگی آنان را دچار اختلال کرده است. لذا هدف تحقیق حاضر، تحلیل و بررسی عوامل موثر بر توانمندی روان شناختی زعفران­کاران روستایی با توجه به راهبردهای مدیریت ریسک محور تولید دردهستان رشتخوار است. این پژوهش به روش توصیفی – تحلیلی انجام گردیده است. در این راستا، عوامل موثر بر توانمندی روان شناختی در ۳۵۵ خانوار زعفران کار ساکن در ۱۳ روستای بالای ۱۰۰ خانوار این دهستان موردبررسی قرار گرفت. ابزار جمع آوری اطلاعات میدانی در این مطالعه، پرسشنامه محقق ساخته بود که روایی ظاهری و محتوایی آن با کسب نظرات متخصصان، کارشناسان و اساتید و پس از چند مرحله اصلاح و بازنگری به دست آمد. پایایی آن، با استفاده از آزمون مقدماتی و از طریق ۳۰ پرسشنامه مورد تایید قرار گرفت که برابر با ۸۶/۰ است. برای تجزیه وتحلیل داده­ها نیز از ماتریس ذی­نفعان در مدل تلفیقی asm، نرم افزار SPSS و برای تحلیل فضایی از نرم افزارهای و Topsis- Fazi استفاده گردید. یافته­های تحقیق حاکی از آن است بین عوامل موثر بر توانمندی روان شناختی زعفران کاران روستایی و مدیریت ریسک محور تولید رابطه معناداری وجود دارد و همچنین یافته های تحقیق نشان می­دهد که در بین عوامل تاثیرگذار بر توانمندی روان شناختی، عامل داشتن توانایی و تصمیم­گیری در راهبردهای مدیریت ریسک محور تولید توسط کشاورزان زعفران کار از اهمیت بیشتری برخوردار است؛ بنابراین، نتایج نشان می­دهد که بهتر است برگزاری کلاس­های آموزشی جهت توانمندی به منظور به کارگیری بهتر مدیریت ریسک در بین کشاورزان زعفران کار دور از ذهن مسئولین و کارگزاران دولتی نباشد.

Saffron, as the most valuable agricultural and medicinal product in the world, is one of the plants that, due to its drought resistance, plays a significant role in the economic and social status of arid and semi-arid areas, including the Rashtkhar rural district. Accordingly, given that natural disasters have threatened the economic and social life of humans, especially villagers, and sometimes disrupted their lives, the aim of the present study is to analyze and examine the factors influencing the psychological empowerment of rural saffron farmers with regard to risk-based production management strategies in the Rashtkhar rural district. This research was conducted using a descriptive-analytical method. In this context, the factors affecting psychological empowerment were investigated in 355 saffron-farming households residing in 13 villages with more than 100 households in this rural district. The data collection tool in this study was a researcher-made questionnaire, whose face and content validity were obtained through the opinions of experts, specialists, and professors, and after several stages of revision and editing. Its reliability was confirmed using a pilot test with 30 questionnaires, resulting in a reliability coefficient of 0.86.For data analysis, the stakeholder matrix in the asm integrated model, SPSS software, and for spatial analysis, Topsis-Fazi software were used. The research findings indicate that there is a significant relationship between the factors affecting the psychological empowerment of rural saffron farmers and risk-based production management. Additionally, the research findings show that among the factors influencing psychological empowerment, the factor of having the ability and decision-making in risk-based production management strategies by saffron farmers is of greater importance. Therefore, the results suggest that holding training classes for empowerment to better implement risk management among saffron farmers should not be beyond the consideration of officials and government agents.