زیرکشت ارزیابی پیامدهای اقتصادی اثرات توسعه سطح زعفران در الگوی زراعی دشت قزوین

طی سال های اخیر، درآمد نسبتا خوب، دوره کوتاه مدت کشت و نیازآبی محدود زعفران، کشاورزان دشت قزوین را بر آن داشته تا در اراضی مستعد خود به کشت این محصول روی آورند. بدین منظور، در این تحقیق اثرات افزایش سطح زیرکشت زعفران بر الگوی کشت، میزان مصرف نهاده ها و سود ناخالص کشاورزان دشت قزوین تحلیل و ارزیابی شد. برای تحقق این هدف، از مدل برنامه ریزی ریاضی مثبت (PMP) و رهیافت تابع تولید با کشش جانشینی ثابت (CES) استفاده شد. داده های موردنیاز مربوط به سال ۹۳-۱۳۹۲ بود که با تکمیل پرسشنامه از ۱۲۷ کشاورز نمونه جمع آوری شد. نتایج نشان داد که با ورود زعفران به الگوی فعلی مزارع نماینده، الگوی زراعی در جهت کاهش سطح زیرکشت محصولات با هزینه تولید بیشتر و نیازآبی بالاتر مانند ذرت دانه ای، چغندرقند و کلزا در سطح مزارع کوچک (از ۷۸/-۱ تا ۹/۱۳- درصد)، متوسط (از ۹۲/۴- تا ۱/۱۴- درصد) و بزرگ (از ۰۵/۷- تا ۴/۱۶- درصد) تغییر می کند. در این بین، کشاورزان با مزارع بزرگ بیشترین تغییرات را در الگوی کشت فعلی تجربه می کنند

In recent years, relatively good income, a short cultivation period, and the limited water requirement of saffron have prompted farmers in the Qazvin plain to cultivate this crop on their suitable lands. For this purpose, this study analyzed and evaluated the effects of increasing the area under saffron cultivation on the cropping pattern, input consumption, and gross profit of farmers in the Qazvin plain. To achieve this goal, the Positive Mathematical Programming (PMP) model and the Constant Elasticity of Substitution (CES) production function approach were used. The required data pertained to the year 2013-2014 and were collected through questionnaires completed by a sample of 127 farmers. The results showed that the introduction of saffron into the current farm patterns of the representative farms shifts the cropping pattern towards reducing the area under crops with higher production costs and higher water requirements, such as corn, sugar beet, and canola, at small (from -78.1% to -13.9%), medium (from -4.92% to -14.1%) and large farms (from -7.05% to -16.4%). Among them, farmers with large farms experience the greatest changes in the current cropping pattern.